Lu Historia de Apolloniu lu Rege de lu Tyru

1 Lu urbe Antiokia era sub lu rege Antioku, de lu rege lu urbe ya-akkipe lu nomine Antiokia.

Lu rege ya-habe lu unu filia, lu tote pulkre virgine. In lu natura de lu re nihil ya-erra, praeter lu re ke lu natura ya-termina lu filia mortale.

Kiam illa ya-perveni ad lu aetate de lu zygu ak lu pulkritudine ak lu sue forma ya-kreske, le multe homine ya-poske eam pro lu zygu ak ya-kursa kum lu magne promissione de lu dota.

Ak kiam lu patre ya-medita a ke ille ya-da lu filia pro lu zygu, ille ya-inkurra in lu inique kupiditate. Ille ya-kade in lu flamma de lu voluptate ak ya-inkipe ya-ama lu filia aliter quam lu patre ya-debe.

Ak dum ille ya-pugna kum lu insania ak ya-kerta kum lu dolore, lu amore akkede ya-vinke eum. Lu pietate ya-kade; ille ya-amitte lu memoria ke ille era lu patre ak ya-sume lu statu de lu maritu.

Sed quia ille non pote ya-ferre lu vulnere de lu pektu, in lu unu die lu dilukulu, post ya-surge, ille ya-inrue lu kubikulu de lu filia. Ille ya-iube le servu ya-sta longe, quasi ille ya-habe lu sekrete sermone kum eam.

Ak dum lu furore de lu voluptate ya-instiga eum, ille ya-aufere lu virginitate de lu filia, dum illa ya-resiste. Ak post lu krimine ya-perfike, ille ya-exi lu kubikulu.

Lu puella vere, dum illa ya-sta ak ya-mira super lu krimine de lu patre, ya-inkipe ya-kela. Lu sanguine ya-flue, ak le gutta de lu sanguine ya-kade super lu solu.

2

Subite lu ankilla ya-intra lu kubikulu.

Kiam illa ya-vide lu puella kum lu plorabile fakie, lu solu akkede ya-konsperge per lu sanguine, ak lu puella ya-imple per lu rubore, lu ankilla ya-dike: “Kur lu animu akkede ya-turba?”

Lu puella ya-dike: “Kare ankilla, iam in lu kubikulu le duo prokere nomine ya-peri.”

Lu ankilla, ke non ya-komprehende, ya-dike: “Domina, kur tu ya-dike lu tale re?”

Lu puella ya-dike: “Ante lu legitime die de lu mie zygu, tu ya-vide me akkede ya-viola per lu krudele krimine.”

Kiam lu ankilla ya-audi ak ya-vide lu re, illa ya-treme ak ya-dike: “Ke, per lu audakia, ya-makula lu lektu de lu regie virgine?”

Lu puella ya-dike: “Lu impietate ya-fake lu krimine.”

Lu ankilla ya-dike: “Kur ergo tu ne ya-monstra lu re ad lu patre?”

Lu puella ya-dike: “Ak ubi era lu patre?”

Ak illa ya-dike: “Kare ankilla, si tu ya-intellege lu re akkede ya-fake, in lu puella lu nomine de lu patre ya-peri.”

Pro ke illa ne ya-revela lu krimine de lu patre, lu remediu de lu morte ya-plake eam. Illa ya-treme ke le gente akkede ya-kognoske lu makula.

Kiam lu ankilla ya-vide ke illa ya-quaere lu remediu de lu morte, vix per le kare verbu ya-revoka eam, pro ke illa ya-exi ex lu krudele intentione de lu morte. Ak lu ankilla ya-instiga eam, tamen non ya-vole, ut ya-imple lu voluntate de lu patre.

3
Lu rege, kum lu simulate mente, ya-monstra se ad le sue kive ut lu pie patre, sed inter le domestike muru ille ya-profite se lu maritu de lu filia.

Ak ut ille semper ya-frue lu impie lektu, ille ya-propona le quaestione pro ya-expelle le petitore de lu zygu. Ille ya-dike: “Ke ex vos ya-inveni lu solutione de lu quaestione ke jek ya-propona, ille ya-akkipe lu mie filia in lu matrimoniu; sed ke non ya-inveni, ille akkede ya-abskide lu kapite.”

Ak si alique forte per lu prudentia de le littera ya-inveni lu solutione de lu quaestione, quasi ille nihil ya-dike, ille akkede ya-abskide lu kapite, ak lu kapiteakkede ya-pende super lu summu de lu porta.

Ak tamen le multe rege ak le prinkipe de le patria ya-propera ex le omne parte propter lu inkredibile forma de lu puella, ak ya-despekta lu morte.

4
Ak dum lu rege Antioku ya-age le krudele re, lu valde dive iuvene, ke ya-ori de lu Tyru, kuiu lu nomine era Apolloniu, ya-naviga ak ya-perveni ad lu Antiokia. Post ya-intra ad lu rege, lu iuvene ya-saluta eum ita:
“Salve, dominu rege Antioku!”

Ak ille ya-dike:
“Quia tu era lu pie patre, jek ya-perveni festine ad le tue votu. Jek ya-ori ex lu regie genere; jek ya-pete lu tue filia in lu matrimoniu.”

Kiam lu rege ya-audi lu re ke ille non vole ya-audi, ille ya-respike lu iuvene kum lu irate vultu ak ya-dike ad eum:
“Iuvene, tu ya-ski lu konditione de lu zygu?”

At ille ya-dike:
“Jek ya-ski, ak iam ya-vide eum ad lu summu de lu porta.”

Lu rege ya-dike:
“Ya-audi ergo lu quaestione: jek ya-ferre per lu skelu; jek ya-veske lu materne karne; jek ya-quaere lu mie fratre, lu maritu de lu mie matre, lu filiu de lu mie uxore: jek non ya-inveni eum.”

Lu iuvene, post ya-akkipe lu quaestione, paulum ya-rekede de lu rege. Ak dum ille ya-explora lu quaestione kum lu sapientia, kum lu deu ya-fave eum, ille ya-inveni lu solutione de lu quaestione. Post ya-intra ad lu rege, ille ya-dike:

“Dominu rege, tu ya-propona lu quaestione ad me; ya-audi ergo lu solutione. Kiam tu ya-dike ‘jek ya-ferre per lu skelu’, tu non ya-menti: ya-intue te ipsu. Ak kiam tu ya-dike ‘jek ya-veske lu materne karne’, etiam in hok tu non ya-menti: ya-intue lu tue filia.”

5
Kiam lu rege ya-vide ke lu iuvene ya-inveni lu solutione de lu quaestione, ille ya-dike ad eum: “Iuvene, tu ya-erra; tu ya-dike nihil vere. Tu kerte ya-mere akkede ya-abskide lu kapite, sed tu ya-habe lu spatiu de le triginte die: ya-rekonsidera kum te ipsu. Ak dum tu ya-reveni ak ya-inveni lu solutione de lu quaestione ke jek ya-propona, tu ya-akkipe lu mie filia in lu matrimoniu.”

Lu iuvene ya-habe lu turbate animu. Kum lu parate nave, ille ya-askende ak ya-naviga ad lu sue patria, lu Tyru.

6
Ak post lu diskessu de lu iuvene, lu rege Antioku ya-voka ad se lu sue tote fidele dispensatore, kuiu lu nomine era Taliarku, ak ya-dike ad eum: “Taliarku, lu tote fidele ministre de le mie sekretu, tu ya-ski ke lu Tyriene Apolloniu ya-inveni lu solutione de lu mie quaestione. Ergo statim ya-askende lu nave pro ya-persequi lu iuvene. Ak kiam tu ya-perveni ad lu Tyru, in lu sue patria, tu ya-quaere lu sue inimike, ke aut per lu ferru aut per lu venenu ya-neka eum. Post kiam tu ya-reveni, tu ya-akkipe lu libertate.”

Taliarku vere, post ya-audi hok, ya-sume lu kesef ak simul lu venenu, ya-askende lu nave ak ya-naviga ad lu patria de Apolloniu.

Tamen lu innokente Apolloniu ya-perveni ante ad lu sue patria. Ille ya-intra lu domu ak, post ya-aperi lu skriniu de le sue libru, ya-quaere le quaestione de le omne philosophu ak de le omne Khaldaeu.

Ak dum ille ya-inveni nihil alie nisi lu re ke ille ya-kogita, ille ya-loque ad se ipsu ak ya-dike: “Ke tu ya-age, Apolloniu? Tu ya-solve lu quaestione de lu rege; tu non ya-akkipe lu sue filia, sed lu rege ya-prokrastina lu tue morte pro ke postea ille ya-neka te.”

Ak ita ille ya-iube le nave ya-onera per lu frumentu. Apolloniu ipsu, kum le pauke tote fidele servu ke ya-komita eum, ya-askende klam lu nave, ak ya-ferre kum se lu magne onere de lu auru ak lu argentu ak le abundante veste. In lu tote silente tertie hora de lu nokte, ille ya-trade se ad lu alte pelagu.

7
Sed in lu sekunde die, in lu sue urbe, Apolloniu akkede ya-quaere per le sue kive pro ya-saluta eum, sed ille non akkede ya-inveni. Tunk lu tremore ya-fie, ak lu magne planktu ya-sona per lu tote urbe. Tale era lu amore de le sue kive erga eum, ut per lulonge tempore le tonsore akkede ya-priva de lu publiku, le spektakulu akkede ya-tolle, ak le therma akkede ya-klaude.

Ak dum le re akkede ya-age in lu Tyru, Taliarku ya-superveni, ke akkede ya-mitte per lu rege Antioku pro ya-neka lu iuvene. Kiam ille ya-vide ke le omne re akkede ya-klaude, ille ya-dike ad lu alique pueru: “Ya-indika ad me, si tu pote, ke era lu kausa ke lu hik urbe ya-mane in lu luktu?”

Lu pueru ya-dike ad eum: “O lu improbe homine! Ille ya-ski ak ya-interroga! Ke era enim lu homine ke non ya-ski ke lu hik urbe ya-mane in lu luktu quia lu prinkipe de lu hik patria, kuiu lu nomine era Apolloniu, post akkede ya-reveni de lu Antiokia, subite nusquam ya-apare?”

Tunk Taliarku, lu dispensatore de lu rege, post ya-audi hok, plene kum lu gaudiu ya-reveni ad lu nave. In lu tertie die de lu navigatione ille ya-perveni ad lu Antiokia. Post ya-intra ad lu rege, ille ya-dike: “Dominu rege, ya-laeta ak ya-gaude, quia ille iuvene, lu Tyriene Apolloniu, ya-time le vi de lu tue regnu ak subite nusquam ya-apare.”

Lu rege ya-dike: “Ille pote ya-fuge, sed non pote ya-effuge.”

Statim lu rege ya-propona lu tale ediktu: “Ke ya-exhibe ad me lu Tyriene Apolloniu, lu despektatore de lu mie regnu, vive, ille ya-akkipe kente talentu de lu auru; sed ke ya-porta lu sue kapite, ille ya-akkipe duo kente.”

Post lu ediktu akkede ya-propona, non sole le sue inimike, sed etiam le sue amike akkede ya-duke per lu kupiditate ak ya-propera pro ya-indaga eum.

Apolloniu akkede ya-quaere per le terra, per le monte, per le silva, per le omne indagine, sed ille non akkede ya-inveni.

8
Tunk lu rege ya-iube le klasse de le nave akkede ya-para pro ya-persequi lu iuvene. Sed dum le homine ke akkede ya-para le klasse de le nave ya-fake le mora, Apolloniu ya-perveni ad lu urbe Tarsu.

Ak dum Apolloniu ya-ambula iuxta lu litore, lu alique homine, kuiu lu nomine era Heleniku, lu kive de lu sue urbe ke ya-superveni in lu idem hora, ya-vide eum. Post ya-appropinqua ad eum, Heleniku ya-dike: “Salve, rege Apolloniu!”

Sed Apolloniu, post akkede ya-saluta, ya-fake lu re ke le potente homine ya-konsuete ya-fake: ille ya-despekta lu plebeie homine.

Tunk lu seneke, indignate, iterum ya-saluta eum ak ya-dike: “Salve, jek ya-dike, Apolloniu; ya-resaluta me ak non ya-despekta lu nostre paupertate, ke akkede ya-orna per le honeste more. Si tu ya-ski, tu debe ya-kave; sed si tu non ya-ski, tu debe akkede ya-admone. Ya-audi lu re ke tu fortasse non ya-ski: tu akkede ya-proskribe.”

Apolloniu ya-dike ad eum: “Ak ke pote ya-proskribe lu prinkipe de lu mie patria?”

Heleniku ya-dike: “Lu rege Antioku.”

Apolloniu ya-dike: “Pro ke lu kausa?”

Heleniku ya-dike: “Quia tu vole era lu re ke lu patre era.”

Apolloniu ya-dike: “Ak per quantu ille ya-proskribe me?”

Heleniku ya-responde: “Ke ya-exhibe te vive ya-akkipe kente talentu de lu auru; sed ke ya-abskide lu tue kapite ya-akkipe duo kente. Ak pro hok jek ya-admone te: ya-manda lu praesidiu de lu fuga.”

Post ya-dike hok, Heleniku ya-abi.

Tunk Apolloniu ya-iube lu seneke akkede ya-revoka ad se ak ya-dike ad eum: “Tu ya-fake lu optime re kiam tu ya-instrue me.”

Ak Apolloniu ya-iube kente talentu de lu auru akkede ya-porta ad eum ak ya-dike: “Ya-akkipe, o paupere homine de lu gratissime exemplu, quia tu ya-mere. Ak ya-puta ke tu akkede ya-amputa lu mie kapite de lu kervike ak ya-porta lu gaudiu ad lu rege. Ak ekke, tu ya-habe lu pretiu, le kente talentu de lu auru, ak le pure manu de lu sanguine de lu innokente.”

Heleniku ya-dike ad eum: “Absit, dominu, ut jek ya-akkipe lu praemiu pro lu hik re. Apud le bone homine enim, lu amikitia non akkede ya-kompara per lu praemiu.”

Ak post ya-dike lu vale, Heleniku ya-abi.

9
Post lu re, dum Apolloniu ya-ambula in lu idem loku super lu litore, lu altere homine, kuiu lu nomine era Stranguillione, ya-okkure ad eum.

Apolloniu ya-dike ad eum: “Salve, mie kare Stranguillione.”

Ak ille ya-dike: “Salve, dominu Apolloniu. Kur ergo tu ya-vade in lu hik loku kum lu turbate mente?”

Apolloniu ya-dike: “Tu ya-vide me akkede ya-proskribe.”

Ak Stranguillione ya-dike: “Ak ke ya-proskribe te?”

Apolloniu ya-dike: “Lu rege Antioku.”

Stranguillione ya-dike: “Pro ke lu kausa?”

Apolloniu ya-dike: “Quia jek ya-pete lu sue filia, sed, ut jek ya-dike plus vere, lu sue koniuge, in lu matrimoniu. Sed, si pote ya-fie, jek vole ya-kela me in lu vostre urbe.”

Stranguillione ya-dike: “Dominu Apolloniu, lu nostre urbe era paupere ak non pote ya-ferre lu tue nobilitate. Praeterea, nos ya-pati lu dure fame ak lu severe sterilitate de lu annona, ak non era lu alique spe de lu salute pro le nostre kive; sed potius lu tote krudele morte ya-sta ante le nostre okulu.”

Apolloniu ya-dike ad Stranguillione: “Ergo ya-age le gratia ad lu deu, quia ille ya-applika me, lu profuge, ad le vostre limite. Jek ya-da ad lu vostre urbe le kente mille modiu de lu frumentu, si vos ya-kela lu mie fuga.”

Stranguillione, kiam ya-audi hok, ya-prosterne se ad le pede de Apolloniu ak ya-dike: “Dominu rege Apolloniu, si tu ya-subveni ad lu urbe ke ya-esuri, le kive non sole ya-kela lu tue fuga, sed etiam, si era nekessarie, illus ya-dimika pro lu tue salute.”

10
Ak kiam ille ya-dike le hik re, illus ya-vade in lu urbe. Apolloniu postea ya-askende lu tribunu in lu foru ak ya-dike ad le omne kive ak ad le maiore de lu idem urbe: “Kive de lu Tarsu, ke lu penuria de lu annona ya-turba ak ya-premi, jek, lu Tyriene Apolloniu, ya-leva vos. Jek ya-krede ke vos, memore de lu hik benefikio, ya-kela lu mie fuga. Ya-ski ke jek akkede ya-fuga per le lege de lu rege Antioku; sed per lu vostre felikitate jek akkede ya-porta usque huk ad vos. Jek ya-da ergo ad vos le kente mille modiu de lu frumentu ad lu pretiu ad ke jek ya-eme illus in lu mie patria, id era le okto aereu pro lu singule modiu.”

Le kive de Tarsu, ke ya-eme lu singule modiu pro lu singule aureu, akkede ya-fie laete ak ya-age le gratia per le aklamatione, dum illus ya-akkipe lu frumentu kum lu emulatione.

Apolloniu tamen, pro ke ille, post ya-depone lu regie dignitate, non akkede ya-vide ya-sume lu nomine de lu merkatore plus quam de lu donatore, ya-redona lu pretiu ke ille ya-akkipe pro lu utilitate de lu idem urbe.

Le kive, akkede ya-kumula per le hik tante benefikiu, ya-opta ya-statue ad eum lu statua de lu aere ak ya-kolloka eum in lu foru. Lu statua ya-sta in lu biga, ya-tena le fruge in lu dextere manu ak ya-kalka lu modiu kum lu sinistre pede. Super lu base illus ya-skribe:

LU URBE TARSU YA-DA LU DONU AD LU TYRIENE APOLLONIU,
QUIA ILLE YA-SEDA LU SUE STERILITATE AK LU FAME.

11
Ak post le pauke mense aut le pauke die, per lu instigatione de Stranguillione ak Dioniziade, lu sue uxore, ak per lu prematione de lu sorte, Apolloniu akkede ya-persuade ya-naviga ad le Pentapolitane terra de le Kirenaeu, ut ille ibi pote ya-kela.

Ergo Apolloniu akkede ya-duke kum lu magne honore ad lu nave, ak post ya-dike lu vale ad le homine, ille ya-askende lu nave. Dum Apolloniu ya-naviga, intra le duo hora de lu die, lu fide de lu pelagu akkede ya-muta.

Le kerte re ya-muta in le inkerte re…

Lu exkitate tempestate, rutilante, ya-illumina lu orbe.
Aeolu, per lu imbrifere flatu, ya-korripe lu turbate aqua per le prokella.
Lu Notu, akkede ya-tege per lu pike kaligine, ya-skinde lu mare ak ya-verte le magne unda.
De lu alie parte lu Borea ya-rue super lu mare, ak lu Euro ya-agita lu aqua.
Le vente ya-turba lu mare ak ya-move lu arena.

Lu mare ya-rue kum lu magne vi, ak le omne re akkede ya-miske. Le unda ya-askende alte sub lu kaelu.
Lu hieme ya-saevi; le nube, lu grandine, le nive, le vente ak lu mare ya-miske simul.
Lu flamma ya-vola per lu vente; lu turbate mare ya-mugi.
De hik lu Notu, de hik lu Borea, de hik lu horribile Afriku ya-insta.
Neptunu ipsu per lu sue tridente ya-sparge le arena.
Tritonu per lu terribile kornu ya-kanta in le unda.

12
Tunk le omne homine ya-kapta ad se lu tabula, ak lu morte akkede ya-annuntia. In lu kaligine de lu tempestate le omne homine ya-peri. Apolloniu tamen, per lu auxiliu de lu unu tabula, akkede ya-pulsa ad lu litore de le Pentapolite.

Interim Apolloniu ya-sta nude super lu litore, ya-intue lu mare tranquille ak ya-dike: “O Neptunu, lu rektore de lu pelagu, lu dekeptore de le innokente homine, pro hok tu ya-konserva me egente ak paupere, ut lu tote krudele rege Antioku plus fakile ya-persequi me? Quo ergo jek ya-vade? Ke parte jek ya-pete? Aut ke ya-da lu auxiliu pro lu vita ad lu inkognite homine?”

Ak dum Apolloniu ya-reproka se ipsu, subite ille ya-vide lu alique seneke, akkede ya-operi per lu sordide mantellu. Apolloniu ya-prosterne se ad le pede de lu homine kum le lakrima ak ya-dike: “Ya-misere de me, ke tu era; ya-sukkurre ad me, quia jek ya-perde lu mie nave ak jek era egente, sed jek non ya-naske ex le humile origine! Ak ut tu ya-ski de ke tu ya-misere, jek era lu Tyriene Apolloniu, lu prinkipe de lu mie patria. Ya-audi nunk lu tragoedia de lu mie kalamitate. Jek nunk ya-prosterne me ad le tue genu ak ya-preka lu auxiliu pro lu mie vita. Ya-praesta ad me ut jek ya-vive.”

Ergo lu piskatore, kiam ille ya-vide lu iuvene, akkede ya-move per lu miserikordia ak ya-leva eum. Ille ya-tene lu manu de Apolloniu, ya-duke eum intra lu sue domu ak ya-pone le kibu ke ille pote ya-da.

Ak ut lu piskatore plus plene ya-satisfake ad lu sue miserikordia, ille ya-exue lu sue mantellu, ya-skinde eum in le duo aequale parte ak ya-da lu unu parte ad lu iuvene. Ille ya-dike: “Ya-sume hok ke jek ya-habe ak ya-vade in lu urbe; fortasse tu ya-inveni lu alique homine ke ya-misere de te. Ak si tu non ya-inveni, ya-reveni huk ak ya-labora ak ya-piska kum me. Lu nostre paupertate ya-suffike pro nos. Tamen jek ya-admone te ut, si aliquando, kum lu deu ya-fave te, tu ya-reveni ad lu tue dignitate, etiam tu ya-memini de lu tribulatione de lu mie paupertate.”

Apolloniu ya-dike ad eum: “Si jek non ya-memini de te, jek ya-pati lu naufragiu iterum ak non ya-inveni lu homine simile ad te!”

13
Ak post ya-dike lu re, Apolloniu ya-vade per lu via ke akkede ya-monstra ad eum ak ya-intra lu porta de lu urbe. Ak dum Apolloniu ya-medita in se de unde ille ya-pete lu auxiliu pro lu vita, ille ya-vide lu pueru.

Lu pueru ya-kurre per lu strata; ille akkede ya-ungue per lu oleu, ak lu pannu ya-kirkumda eum. Ille ya-ferre lu iuvenile ludu ke ya-pertine ad lu gymnasiu, ya-klama forte ak ya-dike: “Ya-audi, kive, advene, libere ak servu: lu gymnasiu era aperte.”

Post ya-audi lu re, Apolloniu ya-exue lu mantellu ak ya-intra lu balneu; ille ya-ute lu Palladie liquore. Ak dum Apolloniu ya-vide le singule homine ke ya-exerke, ille ya-quaere lu homine aequale ad se ak non ya-inveni.

Tunk lu rege Arkistrate de lu idem urbe subite ya-intra lu gymnasiu kum lu magne turba de le servu. Ak dum lu rege ya-lude lu ludu kum le sue homine, per lu favore de lu deu Apolloniu ya-appropinqua ad lu turba de lu rege. Dum lu rege ya-lude, Apolloniu ya-kapta lu pila ak ya-remitte eum subtile ak veloke. Kiam lu pila akkede ya-remitte ad eum, Apolloniu ya-repelle eum plus veloke ak non ya-sine eum ya-kade.

Tunk lu rege Arkistrate ya-nota lu velokitate de lu iuvene, sed ille non ya-ski ke ille era. Ak quia lu rege non ya-habe lu alique homine aequale ad se in lu ludu de lu pila, ille ya-intue le sue servu ak ya-dike: “Ya-rekede, servu; lu hik iuvene enim, ut jek ya-krede, era lu aequale ad me.”

Ak kiam le servu ya-rekede, Apolloniu ya-remitte lu pila subtile ak veloke per lu experte manu. Lu rege, le omne homine ak le pueru ke ya-sta ibi ya-vide lu re ut lu magne miraklu.

Kiam Apolloniu ya-vide ke le kive ya-lauda eum, ille ya-appropinqua ad lu rege. Postea Apolloniu ya-frika lu rege per lu keromu kum lu experte manu ak tante suave ut lu seneke ya-apare quasi lu iuvene. Iterum Apolloniu ya-fove lu rege grate super lu sede. Kiam lu rege ya-exi, Apolloniu ya-da lu manu ad eum offikiose.

Post lu re Apolloniu ya-abi.

14
Sed lu rege, kiam ille ya-vide lu iuvene ya-abi, ya-verte ad le sue amiku ak ya-dike: “Jek ya-iura ad vos, amiku, per lu komune salvu, ke jek nunquam akkede ya-lava plus bone quam hodie, per lu benefikiu de lu unu iuvene ke jek non ya-kognoske.”

Ak lu rege ya-intue lu unu de le sue servu ak ya-dike: “Lu iuvene ke ya-fake ad me lu servitiu valde grate, ya-vide ke ille era.”

Lu servu ya-sequi lu iuvene. Ak kiam ille ya-vide lu iuvene akkede ya-operi per lu sordide mantellu, ille ya-reveni ad lu rege ak ya-dike: “Bone rege, lu iuvene era lu naufragu.”

Lu rege ya-dike: “Ak unde tu ya-ski?”

Lu servu ya-responde: “Quia ille ya-sile, sed lu sue vestu ya-indika lu re.”

Lu rege ya-dike: “Ya-vade rapide ak ya-dike ad eum: lu rege ya-roga te ut tu ya-veni ad lu kena.”

Ak kiam lu servu ya-dike lu re ad eum, Apolloniu ya-konsenti ak ya-sequi eum ad lu domu de lu rege. Lu servu ya-intra ante ak ya-dike ad lu rege: “Lu naufragu era hik, sed propter lu abiekte vestu ille ya-verekunda ya-intra.”

Statim lu rege ya-iube ke ille akkede ya-vesti per le digne veste ak ke ille ya-intra ad lu kena. Ak kiam Apolloniu ya-intra lu trikliniu, lu rege ya-dike ad eum: “Ya-posa, iuvene, ak ya-veske. Lu dominu enim ya-da ad te lu re per ke tu ya-oblivie le damna de lu naufragiu!”

Statim lu loku akkede ya-assigna ad eum, ak Apolloniu ya-posa kontra lu rege. Lu degustatione akkede ya-porta, postea lu regie kena.

Dum le omne homine ya-veske, Apolloniu sole non ya-veske. Ille ya-intue lu auru, lu argentu, lu mensa ak le ministeriu, ak ya-plora kum lu dolore dum ille ya-intue le omne re.

Sed lu unu seniore homine ke ya-posa iuxta lu rege ya-vide ke lu iuvene ya-intue le singule re kuriose. Ille ya-intue lu rege ak ya-dike: “Bone rege, ya-vide: ekke lu homine ad ke tu ya-monstra lu benevolentia de lu tue animu. Ille ya-invide le tue bone re ak lu tue fortuna!”

Lu rege ya-dike ad eum: “Amiku, tu ya-suspekte male. Lu hik iuvene non ya-invide le mie bone re aut lu mie fortuna; sed, ut jek ya-opina, ille ya-monstra ke ille ya-perdi plus.”

Ak lu rege ya-intue lu iuvene kum lu laete fakie ak ya-dike: “Iuvene, ya-veske kum nos; ya-laeta ak ya-gaude ak ya-spera le plus bone re de lu deu!”

15
Ak dum lu rege ya-horta lu iuvene, subite lu regie filia ya-intra lu trikliniu, pulkre ak fulgente per lu auru, iam lu mature virgine.

Lu filia ya-da lu basiu ad lu patre, postea ad le omne amiku ke ya-posa. Dum illa ya-da le basiu, illa ya-perveni ad lu naufragu.

Illa ya-reveni ad lu patre ak ya-dike: “Bone rege ak optime patre, ke era lu hik iuvene ke ya-posa kontra te in lu honorate loku ak ya-dole de lu alique re kum lu plorabile vultu?”

Lu rege ya-dike ad eam: “Lu hik iuvene era lu naufragu, ak in lu gymnasiu ille ya-fake ad me lu servitiu valde grate; propter hok jek ya-invita eum ad lu kena. Sed ke ille era aut unde ille ya-veni, jek non ya-ski. Sed si tu ya-vole, ya-interroga eum; ya-deke enim ad te, sapientissime filia, ya-ski le omne re. Ak fortasse, kiam tu ya-kognoske eum, tu ya-misere de eum.”

Tunk, quia lu patre ya-horta illa, lu filia ya-interroga Apolloniu per lu valde modeste sermone. Illa ya-appropinqua ad eum ak ya-dike: “Quamvis lu tue silentiu era plus triste, lu tue generositate tamen ya-monstra lu tue nobilitate. Sed si hok non ya-molesta te, ya-indika ad me lu tue nomine ak le tue kasu.”

Apolloniu ya-dike: “Si tu ya-quaere lu mie nomine, jek akkede ya-voka Apolloniu; si tu ya-quaere de lu thesauru, jek ya-perdi eum in lu mare.”

Lu filia ya-dike: “Ya-indika ad me plus aperte, ut jek ya-intellege.”

16
Apolloniu ya-klara le omne eventu de se, ak post ya-fini lu sermone, ille ya-inkipe ya-effunde le lakrima.

Kiam lu rege ya-vide eum ya-plora, ille ya-intue lu sue filia ak ya-dike: “Dulke filia, tu ya-erra, quia, dum tu vole ya-kognoske lu nomine ak le eventu de lu iuvene, tu ya-renova ad eum le antique dolore. Ergo, dulke ak sapiente filia, quia tu ya-kognoske lu veritate, era iuste ut tu ya-monstra ad eum lu tue largitate quasi lu regina.”

Lu filia ya-intue Apolloniu ak ya-dike: “Iam tu era de nos, iuvene; ya-depone lu tristitia. Ak quia lu indulgentia de lu mie patre ya-permitte, jek ya-lokupleta te.”

Apolloniu ya-age le gratia kum lu gemitu.

Lu rege ya-vide lu tante bonitate de lu sue filia, valde ya-gaude ak ya-dike ad eam: “Dulke filia, ya-habe me salve. Ya-iube ke lu lira akkede ya-porta ad te, ak ya-remove le lakrima de lu iuvene ak ya-laeta lu konviviu.”

Lu filia ya-iube ke lu lira akkede ya-porta ad se. Kiam illa ya-akkipe eum, illa ya-miske le sonu de le korda kum lu melodia ak lu voke kum lu nimie dulkedine.

Le omne konviva ya-inkipe ya-mira ak ya-dike: “Non pote era plus bone, non pote era plus dulke quam lu re ke nos ya-audi!”

Inter illus, Apolloniu sole ya-sile.

Lu rege ya-dike ad eum: “Apolloniu, tu ya-fake lu turpe re. Le omne homine ya-lauda lu mie filia in lu arte de lu musika. Kur tu sole ya-sile ak ya-vitupera eam?”

Apolloniu ya-dike: “Dominu rege, si tu ya-permitte, jek ya-dike lu re ke jek ya-senti. Lu tue filia ya-intra lu arte de lu musika, sed illa non ya-diske eum. Ergo ya-iube ke lu lira akkede ya-da ad me, ak statim tu ya-ski lu re ke ante tu non ya-ski.”

Lu rege Arkistrate ya-dike: “Apolloniu, ut jek ya-intellege, tu era dive in le omne re.”

Apolloniu ya-indue lu vestitu, ya-korona lu kapu per lu korona ak ya-sume lu lira. Postea ille ya-intra lu trikliniu ak ya-fake ita ut le homine ke ya-posa ya-opina ke ille non era Apolloniu, sed lu deu Apollonu.

Post lu silentiu akkede ya-fake, Apolloniu ya-kapta lu plekru ak ya-adapta lu animu ad lu arte. Ille ya-miske lu voke kum lu kantu ak lu sonu de le korda.

Le homine ke ya-posa kum lu rege ya-inkipe ya-klama in lu laude ak ya-dike: “Non pote era plus bone, non pote era plus dulke!”

Post lu re, Apolloniu ya-depone lu lira ak ya-indue lu komike veste. Per lu mirabile manu ak lu saltu, ille ya-expresse le akte ke numquam akkede ya-audi.

Postea ille ya-indue lu tragoedike veste ak ya-plake non minus mirabile, ita ut le omne amiku de lu rege ya-testifika ke illus numquam ya-audi nek ya-vide tale re.

17
Inter lu re, lu filia de lu rege, kiam illa ya-vide ke lu iuvene era plene de le omne arte ak studiu, akkede ya-kapta per lu krudele igne de lu vulnere. Illa ya-kade in lu infinite amore.

Ak post ya-fini lu konviviu, lu puella ya-dike ad lu sue patre: “Tu ya-permitte ad me paulum ante ut, si jek ya-vole alique re, jek ya-da eum ex le tue possessione ad Apolloniu, rege ak optime patre!”

Lu patre ya-dike ad eam: “Jek ya-permitte, ak jek ya-permitte etiam nunk, ak jek ya-desira.”

Post lu patre ya-permitte lu re ke illa ipsu vole ya-praesta, lu filia ya-intue Apolloniu ak ya-dike: “Apolloniu magistre, ya-akkipe, per lu indulgentia de lu mie patre, le duo kente talentu de lu auru, le quadraginta pondere de lu argentu, le viginti servu ak le valde abundante veste.”

Ak lu filia ya-intue le servu ke illa ya-da ak ya-dike: “Ya-porta le omne re ke jek ya-promitte ak ya-pone illus in lu trikliniu ante le omne homine!”

Le omne homine ya-lauda lu liberalitate de lu puella.

Ak post lu konviviu akkede ya-fini, le omne homine ya-surge. Illus ya-dike lu vale ad lu rege ak lu regina ak ya-abi.

Apolloniu etiam ya-dike: “Bone rege, miserikorde ad le misere, ak tu, regina ke ya-ama le studiu, ya-vale.”

Ak post ya-dike lu re, Apolloniu ya-intue le servu ke lu puella ya-da ad eum ak ya-dike: “Ya-sume, servu, le re ke lu regina ya-da ad me: lu auru, lu argentu ak le veste. Ak nos ya-vade ak ya-quaere lu hospitiu.”

Lu puella tamen ya-time ke, si illa non ya-vide lu homine ke illa ya-ama, illa akkede ya-tormenta. Illa ya-intue lu sue patre ak ya-dike: “Bone rege, optime patre, tu ya-vole ke hodie Apolloniu, akkede ya-lokupleta per nos, ya-abi, ak ke le re ke tu ya-da ad eum akkede ya-rapta per le male homine?”

Lu rege ya-dike ad eam: “Tu ya-dike bene, domina. Ergo ya-iube ke lu unu kubikulu akkede ya-da ad eum, ubi ille ya-quieske digne.”

Post Apolloniu ya-akkipe lu habitatione ak akkede ya-akkipe bene, ille ya-quieske. Ille ya-age le gratia ad lu deu, ke non ya-denega ad eum lu rege ut lu konsolatore.

18
Sed lu regina, iam diu akkede ya-vulnera per lu sue kura, ya-fige in lu pektu de Apolloniu lu sue fakie ak le sue verbu. Illa ya-memini lu kantu ak ya-krede ke lu sue genere era de le deu. Lu sue kura non ya-da lu somnu ad le okulu nek lu requie ad le membru. Lu regina ya-vigila ak primo mane ya-irrumpa lu kubikulu de lu patre.

Lu patre, kiam ille ya-vide lu filia, ya-dike: “Dulke filia, ke era lu kausa ke tu ya-vigila ita mane kontra lu konsuetudine?”

Lu puella ya-dike: “Le studiu de heri ya-exkita me. Jek ya-pete ergo, patre, ut tu ya-trade me ad lu nostre hospite Apolloniu pro ya-akkipe le studiu.”

Lu rege, plene de lu gaudiu, ya-iube ke lu iuvene akkede ya-voka ad se.

Lu rege ya-dike ad eum: “Apolloniu, lu mie filia ya-desira ya-diske de te le tue felike studiu. Jek ya-pete ergo ut tu ya-oboedi lu desideriu de lu mie filia, ak jek ya-iura ad te per le vi de lu mie regnu: ke lu irate mare akkede ya-aufera de te, jek ya-restitue super lu terra.”

Apolloniu, post ya-audi lu re, ya-instrue lu puella sikut ille ipsu ya-diske.

Post lu breve spatiu de lu tempore, kiam lu puella nulle modu pote ya-tolera lu vulnere de lu amore, illa ya-prosterne le sue debile membru in lu magne infirmitate ak ya-inkipe ya-iake imbekille in lu lektu.

Lu rege, kiam ille ya-vide ke lu sue filia subite ya-inkurre lu morbu, sollikite ya-adhibe le medike. Le medike ya-tenta le vena, ya-tange le singule parte de lu korpu, ak omnino non ya-inveni le kausa de lu morbu.

19
Sed lu rege, post le pauke die, ya-tena Apolloniu per lu manu ak ya-vade ad lu foru, ubi ille ya-promena kum eum.

Le tres tote nobile skolastike iuvene, ke per lu longe tempu ya-poske lu filia de lu rege in lu zygu, ya-saluta eum simul per lu unu voke. Lu rege, kiam ille ya-vide illus, ya-subride ak ya-dike: “Ke era hok, ke vos tote simul per lu unu voke ya-saluta me?”

Lu unu ex le iuvene ya-dike: “Nos ya-poske lu tue filia in lu zygu, tu saepe ya-fatiga nos per lu prokrastinatione. Propter hok hodie nos ya-veni simul. Ya-elige ex nos lu homine ke tu vole ya-habe ut lu generu.”

Lu rege ya-dike: “Vos ya-interrumpe me in lu inapte tempore, quia lu mie filia ya-vaka ad le studiu ak pro lu amore de le studiu ya-iake imbekille. Sed pro ke jek non ya-apare ya-prokrastina vos plus longe, ya-skribe in le tabuletta le vostre nomine ak lu quantitate de lu dote. Jek ya-mitte le tabuletta ad lu mie filia, ak illa ya-elige pro se lu homine ke illa vole ya-habe ut lu maritu.”

Le tres iuvene ergo ya-skribe le sue nomine ak lu quantitate de lu dote. Lu rege ya-akkipe le tabuletta, ya-sigilla illus per lu sue anulu ak ya-da illus ad Apolloniu. Ille ya-dike: “Ya-sume, magistre, sine lu iniuria ad te, le hik tabuletta ak ya-porta illus ad lu tue diskipulu, quia lu hik loku ya-desidera te.”

20
Apolloniu, post akkede ya-akkipe le tabuletta, ya-vade ad lu regia domu. Ille ya-intra lu kubikulu ak ya-trade le tabuletta.

Lu puella ya-rekognoske lu sigillu de lu patre. Illa ya-dike ad Apolloniu: “Ke era hok, magistre, ke tu sole ya-intra ita in lu kubikulu?”

Apolloniu ya-responde ad eam: “Domina, tu adhuk non era lu femina ak tu era male! Sed potie ya-akkipe le tabuletta de lu tue patre ak ya-lege le tres nomine de le petitore.”

Lu puella ya-aperi le tabuletta ak ya-lege illus. Sed illa non ya-inveni ibi lu nomine de lu homine ke illa ya-vole ak ya-ama.

Illa ya-intue Apolloniu ak ya-dike: “Magistre Apolloniu, tu non ya-dole ke jek akkede ya-nube?”

Apolloniu ya-dike: “Immo, jek ya-gaude quia jek ya-doke te in le abundante studiu ak ya-revela illus ad te. Ak, kum lu deu ya-vole, tu akkede ya-nube ad lu homine ke lu tue animu ya-desira.”

Lu puella ya-dike ad eum: “Magistre, si tu ya-ama, tu kerte ya-dole pro lu tue doktrina.”

Postea lu puella ya-skribe super le tabuletta, ya-sigilla illus per lu sue anulu ak ya-trade illus ad lu iuvene.

Apolloniu ya-porta le tabuletta ad lu foru ak ya-trade illus ad lu rege.

Lu rege ya-akkipe le tabuletta, ya-remove lu sigillu ak ya-aperi illus. Lu sue filia ya-skribe:

“Bone rege ak optime patre, quia per lu tue klementia tu ya-permitte ad me, jek ya-dike: jek ya-vole ut lu koniuge lu homine ke akkede ya-priva de lu sue patrimoniu per lu naufragiu.

Ak si tu ya-mira, patre, ke jek, lu pudike virgine, ya-skribe ita impudente: jek ya-manda lu re per lu kera, ke non ya-habe lu pudore.”

21
Ak post akkede ya-lege le tabuletta, lu rege non ya-ski ke lu naufragu era. Ille ya-intue le tres iuvene, ke ya-skribe le lor nomine ak ya-indika lu dote in le tabuletta, ak ya-dike ad illus:

“Ke ex vos ya-fake lu naufragiu?”

Lu unu ex le iuvene, nomine Ardalio, ya-dike: “Jek.”

Lu altere ya-dike: “Ya-sile. Lu morbu ya-konsuma te ak tu non era sane. Jek ya-ski ke tu era de lu idem aetate quam me ak ke nos ya-diske simul le littera. Tu numquam ya-exi per lu porta de lu urbe. Ubi ergo tu ya-fake lu naufragiu?”

Ak kiam lu rege non ya-inveni ke ex illus ya-fake lu naufragiu, ille ya-intue Apolloniu ak ya-dike: “Ya-sume, magistre Apolloniu, le tabuletta ak ya-lege illus. Pote enim ya-fie ut tu ya-intellege lu re ke jek non ya-inveni, quia tu era praesente.”

Apolloniu ya-akkipe le tabuletta ak ya-lege illus. Kiam ille ya-intellege ke lu regina ya-ama eum, ille ya-rube.

Lu rege ya-tena Apolloniu per lu manu, ya-rekede paulum de le iuvene ak ya-dike: “Ke era hok, magistre Apolloniu? Tu ya-inveni lu naufragu?”

Apolloniu ya-dike: “Bone rege, si tu ya-permitte, jek ya-inveni.”

Kiam lu rege ya-vide ke lu rosee kolore ya-superfunde lu fakie de Apolloniu, ille ya-intellege lu re ak ya-dike laete: “Lu re ke lu mie filia ya-desira era etiam lu mie votu. Nihil enim pote ya-age in lu tale re sine lu deu.”

Ak lu rege ya-intue le tres iuvene ak ya-dike: “Kerte jek ya-dike ad vos ke vos ya-interrumpe me in lu inapte tempore. Ya-vade, ak kiam lu tempore ya-veni, jek ya-mitte ad vos.”

Ak lu rege ya-dimitte illus.

22
Ak lu rege ya-tene iam lu manu de lu generu, non de lu hospite, ak ya-vade in lu regie domu.

Apolloniu ya-resta extra, sed lu rege sole ya-intra ad lu sue filia ak ya-dike: “Dulke filia, ke tu ya-elige ut lu maritu?”

Lu puella ya-prosterne se ad le pede de lu sue patre ak ya-dike: “Karissime patre, quia tu ya-desira ya-audi lu desideriu de lu tue filia: jek ya-vole ut lu maritu ak ya-ama lu mie magistru Apolloniu, lu naufragu ke ya-perde lu sue patrimoniu. Si tu non ya-trade me ad eum, tu ya-perde statim lu tue filia!”

Ak kiam lu rege non pote ya-tolera le lakrima de lu filia, ille ya-leva eam ak ya-dike: “Dulke filia, non ya-kogita de lu alique re, quia tu ya-desira lu homine ke etiam jek, ex kiam jek ya-vide eum, ya-desira ya-iunge ad te. Jek vere ya-konsenti ad te, quia etiam jek ya-fie lu patre per lu amore.”

Ak post ya-exi, lu rege ya-intue Apolloniu ak ya-dike: “Magistre Apolloniu, jek ya-explora lu mie filia pro ya-ski ke ya-resta in lu sue animu pro lu zygu. Illa ya-funde le lakrima, ya-narra ad me le multe re inter altere, ak ya-dike ad me kum lu iuramentu:

‘Tu ya-iura ad lu mie magistru Apolloniu ke, si ille ya-oboedi le mie desideriu vel le mie doktrina, tu ya-da ad eum tote lu re ke lu irate mare akkede ya-aufera de eum. Nunk, quia ille ya-oboedi le tue praekeptu, ya-fake le servitiu ad te ak ya-oboedi lu mie voluntate in le doktrina, ille non ya-quaere lu auru, lu argentu, le veste, le servu aut le praediu, sed sole lu regnu ke ille ya-krede akkede ya-perdi. Ergo, per lu tue iuramentu ak per lu mie koniunktio, ya-trade hok ad eum!’

Ergo, magistre Apolloniu, jek ya-poske ke tu non ya-despekta lu zygu kum lu mie filia!”

Apolloniu ya-dike: “Ke ya-ori de lu deu, ya-fie; ak si hok era lu tue voluntate, utinam ille ya-imple.”

23
Lu rege ya-dike: “Jek ya-statue sine lu prokrastatione lu die de lu zygu.”

Ak in lu sequente die le amiku akkede ya-voka. Le potente de le vikine urbe, le magne ak nobile homine etiam akkede ya-voka.

Post kiam illus omne akkede ya-koniunge in lu unu loku, lu rege ya-dike: “Amiku, an vos ya-ski pro ke jek ya-koniunge vos hik?”

Illus ya-responde: “Nos non ya-ski.”

Lu rege ya-dike: “Ya-ski ke lu mie filia vole ya-nube lu Tyriene Apolloniu. Jek ya-poske utinam era lu gaudiu pro le omne homine, quia lu mie tote sapiente filia akkede ya-iunge kum lu tote prudente homine.”

Lu rege statim ya-statue lu die de lu zygu ak ya-iube kiam le duo akkede ya-iunge.

Tandem lu die de lu zygu ya-perveni, ak le omne homine ya-konveni laete ak alakre. Lu rege ya-gaude kum lu filia, ak etiam lu Tyriene Apolloniu ya-gaude, quia ille ya-mere ya-habe tale uxore.

Lu zygu akkede ya-kelebra per lu regie modu, kum lu dekente dignitate. Lu tote urbe ya-gaude; le kive, le peregrinu ak le hospite ya-exulta. Lu magne gaudiu ya-eveni kum le kithara, le lira, le kantu ak le musikale instrumentu ke akkede ya-modula kum le voke.

Post kiam lu gaudiu akkede ya-perfike, lu magne amore ya-naske inter le koniuge: lu mirabile sensu, lu inkomparabile amore ak lu inaudite gaudiu, ke ya-amplekta illus per lu eterne karitate.

24

Post le die ak le mense, kiam lu puella iam in lu sexte mense ya-habe lu deformate ventre, lu maritu de lu puella, lu rege Apolloniu, ya-perveni.

Kiam Apolloniu ya-promena super lu litore de lu mare, ak lu puella ya-promena kum eum, ille ya-vide lu tote pulkre nave. Dum le duo simul ya-lauda eum, Apolloniu ya-rekognoske ke ille era de lu sue patria.

Apolloniu ya-verte se ak ya-dike ad lu gubernatore:
“Ya-dike ad me, si tu ya-pote, de ubi tu ya-veni?”

Lu gubernatore ya-dike: “De lu Tyru.”

Apolloniu ya-dike: “Tu ya-nomina lu mie patria.”

Lu gubernatore ya-dike ad eum: “Ergo an tu eraTyriene?”

Apolloniu ya-dike: “Sikut tu ya-dike, ita jek era.”

Lu gubernatore ya-dike: “Vere, ya-dike ad me: an tu ya-kognoske lu prinkipe de lu ille patria, kuiu lu nomine era Apolloniu?”

Apolloniu ya-dike: “Sikut jek ya-kognoske me ipsu, ita jek ya-kognoske eum.”

Lu gubernatore non ya-intellege ak ya-dike: “Ita jek ya-poske ke, ubiqumque tu ya-vide eum, tu ya-dike ad eum: ‘Ya-gaude ak ya-gaude, quia lu tote krudele rege Antioku, dum ille ya-konkumbe kum lu sue filia, akkede ya-perkute per lu fulgure de lu deu; sed lu divitia ak lu regnu de eum akkede ya-konserva pro lu rege Apolloniu.’”

Apolloniu, kiam ille ya-audi lu re, ya-verte se per lu gaudiu ak ya-dike ad lu sue uxore:
“Domina, lu re ke tu olim ya-krede de me ut lu naufragu, nunk ya-proba! Jek ergo ya-poske, plus kare uxor, ke tu ya-permitte me ya-abi ak ya-akkipe lu regnu ke akkede ya-konserva pro me.”

Sed lu uxore de Apolloniu, kiam illa ya-audi ke ille vole ya-abi, ya-funde le lakrima ak ya-dike:
“Plus kare maritu, si tu era in lu longe itinere, tu kerte debe ya-propera ad lu mie partu. Sed nunk, kiam tu era hik, tu vole ya-abandona me? Nos ya-naviga simul. Ubiqumque tu era, sive super lu terra sive super lu mare, utinam lu vita aut lu morte ya-kapta nos duo!”

Post ya-loque, lu puella ya-veni ad lu sue patre ak ya-dike:
“Plus kare patre, ya-gaude ak ya-gaude, quia lu tote krudele rege Antioku, dum ille ya-konkumbe kum lu sue filia, akkede ya-perkute per lu deu; sed lu sue divitia kum lu diadema akkede ya-konserva pro lu mie maritu.

Pro lu re jek ya-poske te, kum lu animu satis lugente, ke tu ya-permitte me ya-naviga kum lu mie maritu. Ak ut tu ya-permitte me plus laete: tu ya-dimite unu, ekke tu ya-akkipe duo.”

25
Lu rege, kiam ille ya-audi le omne re, ya-gaude valde. Statim ille ya-iube ke le nave akkede ya-adduke ad lu litore ak akkede ya-imple per le omne bone. Praeterea ille ya-iube ke lu nutrike de lu puella, kuiu lu nomine era Likoride, ak lu tote perite obstetrike ya-naviga simul propter lu partu de lu puella.

Post ke lu rege ya-da lu apparatu pro lu itinere, ille ya-konduke illus ad lu litore. Ille ya-basia lu filia ak lu generu ak ya-desidera pro illus lu prospere ventu. Postea lu rege ya-redi ad lu palatiu.

Apolloniu ya-askende le nave kum lu multe familia, lu multe apparatu ak lu multe kopia. Kum lu prospere ventu ya-flare, illus ya-naviga per lu kerte itinere.

Per le alique die ak le totidem nokte, le austre ventu ya-retine illus longe in lu pelagu. In lu none mense, kiam Lukina ya-koge eam, lu puella ya-pari. Sed post lu partu, lu sanguine ya-koagula, lu spiritu ya-desine, ak lu puella subite ya-mori.

Kiam lu familia ya-vide lu re, ille ya-klama ak ya-ulula forte. Apolloniu ya-kurre ak ya-vide lu sue uxore ke ya-iake sine lu vita. Ille ya-skinde le veste de lu sue pektu per le ungue ak ya-skinde lu prime barba de lu sue aduleskentia. Ille ya-funde le lakrima, ya-proike se super lu korpore de lu uxore, ya-inkipe ya-plora valde akerbe ak ya-dike:

“Kare uxore, unike filia de lu rege, ke ya-eveni ad te? Ke jek ya-responde ad lu tue patre de te? Aut ke jek ya-loque de te ad lu homine ke ya-suskipe me, lu paupere ak egene naufragu?”

Dum Apolloniu ya-plora ak ya-lamenta forte, lu gubernatore ya-intra ak ya-dike:

“Dominu, tu vere ya-fake pie, sed lu nave non pote ya-porta lu mortu. Ergo ya-iube ke lu korpore akkede ya-proike in lu pelagu, ut nos pote ya-evadi le unda.”

Apolloniu ya-audi lu re kum lu dolore ak ya-dike ad eum:

“Ke tu ya-narra, pessime de le homine? An ya-plake te ut jek ya-proike in lu pelagu lu korpore de eam ke ya-suskipe me, lu egene naufragu?”

Inter le servu de Apolloniu era le artifex. Ille ya-konvoka illus ak ya-iube illus ya-seka ak ya-kompagina le tabula, ya-pika le rima ak le foramine ak ya-fake lu tote magne arka. Ille etiam ya-iube illus ya-obtura eum per lu plumbe karta inter le iunktura de le tabula.

Kiam lu arka akkede ya-fake, Apolloniu ya-orna lu puella per le regie ornatu, ya-pone eam in lu arka ak ya-pone le viginti sestertiu de lu auru apud lu sue kapite.

Postremo ille ya-basia lu funere ak ya-effunde le lakrima super eam. Ille ya-iube ke lu infante akkede ya-tolle ak akkede ya-nutri diligente, ut ille ya-habe lu alique solatiu in le sue male re ak ut ille pote ya-monstra ad lu rege lu nepte pro lu sue filia.

26
Apolloniu ya-iube ke lu arka akkede ya-mitte in lu mare kum lu tote akerbe lamentatione.

In lu tertie die le unda ya-proike lu arka ad lu litore de lu Efezane, non longe de lu praediu de lu alique mediku. In lu ipsu die lu mediku ya-ambula kum le sue diskipulu apud lu litore. Ille ya-vide lu arka ke ya-iake ibi, akkede ya-proike de le unda, ak ya-dike ad le sue servu:

“Ya-leva lu arka kum lu tote kura ak ya-porta eum ad lu villa.”

Kiam le servu ya-fake, lu mediku ya-aperi libente lu arka. Ille ya-vide lu puella akkede ya-orna per le regie ornatu, tote pulkre, ak ke ya-iake in lu false morte, ak ya-dike:

“Quante lakrima nos ya-puta ke lu puella ya-relinque ad le sue parente!”

Statim ille ya-vide lu pekunia akkede ya-pone apud lu kapite de lu puella ak lu kodikillu sub eum, ak ya-dike:

“Nos ya-investiga ke lu dolore ya-desidera aut ya-iube.”

Kiam lu mediku ya-aperi lu kodikillu, ille ya-lege:

“Ke ya-inveni lu arka ke ya-habe in eum le viginti sestertiu de lu auru, jek ya-demanda ut ille ya-habe le dek sestertiu ak ya-expende le dek pro lu funere. Lu korpore ya-relinque le multe lakrima ak le tote akerbe dolore. Si ille ya-fake alique altere quam lu dolore ya-poske, lu ultime de le sue kognatu ya-kade, ak non era alique ke ya-rekommanda lu sue korpore ad lu sepulture.”

Post ke lu kodikillu akkede ya-lege, lu mediku ya-dike ad le sue servu:

“Lu re ke lu dolore ya-iube akkede ya-fake pro lu korpore! Jek ya-iura per lu spe de lu mie vita ke jek ya-expende in lu funere plus quam lu dolore ya-poske.”

Ille ya-iube statim ke lu rogu akkede ya-instrue.

Sed dum le servu ya-konstrue ak ya-kompone lu rogu kum lu tote kura ak lu tote studiu, lu diskipulu de lu mediku ya-veni. Ille era iuvene per lu aspektu, sed sene per lu ingeniu. Kiam ille ya-vide lu tote pulkre korpore akkede ya-pone super lu rogu, ille ya-spekta lu magistru ak ya-dike:

“De unde era lu nove funere ke jek non ya-ski?”

Lu magistru ya-dike:

“Tu ya-veni bene, quia lu hora ya-exspekta te. Ya-tolle lu ampulla de lu unguentu ak, pro lu ultime re, ya-superfunde lu unguentu super lu korpore de lu defunkte puella.”

Lu iuvene ya-tolle lu ampulla de lu unguentu ak ya-veni ad lu lektu de lu puella. Ille ya-remove le veste de lu pektu, ya-effunde lu unguentu ak ya-retrakta le omne membru attente. Ille ya-senti in lu praekordiu de lu pektu lu quiete de lu torpore.

Lu iuvene ya-mira, quia ille ya-rekognoske ke lu puella ya-iake in lu false morte. Ille ya-palpa le signu de le vena, ya-investiga lu aere de le nare ak ya-proba le labia per le labia. Ille ya-senti lu tenue vita de lu respirante puella ke prope ya-pugna kum lu false morte, ak ya-dike:

“Ya-subpone le fakula in le quattuor parte.”

Kiam le homine ya-fake lu re, lu iuvene ya-proba ya-retraha le manu lente, kum lu igne akkede ya-subpone. Lu sanguine, ke antea ya-koagula, ya-fie liquide per lu unktione.

27
Kiam lu iuvene ya-vide lu re, ille ya-kurre ad lu magistru ak ya-dike:

“Magistru, lu puella, ke tu ya-krede mortue, ya-vive. Ak ut tu ya-krede plus fakile ad me, jek ya-aperi lu klause spiritu.”

Ille ya-adhibe le sue vire, ya-porta lu puella in lu sue kubikulu ak ya-pone eam super lu lektu. Ille ya-separa lu velu, ya-kalda lu oleu, ya-madeske lu lana ak ya-effunde lu oleu super lu pektu de lu puella.

Lu sanguine, ke interne pro lu frigu akkede ya-koagula, ya-akkipe lu kalore ak ya-fie liquide. Lu spiritu ya-inkipe ya-deskende per le medulla.

Kiam le vena akkede ya-aperi, lu puella ya-aperi le okulu ak ya-rekipa lu spiritu ke illa iam ya-perde. Per lu lene ak balbe loquela illa ya-dike:

“Jek ya-preka, mediku, ke tu non ya-tange me altere quam ya-oporte, quia jek era lu uxore de lu rege ak lu filia de lu rege.”

Kiam lu iuvene ya-vide lu re ke ille ya-vide in lu arte, lu re ke ya-dekipi lu magistru, ille ya-vade ad lu magistru plene de lu gaudiu ak ya-dike:

“Ya-veni, magistru, ekke lu probatione de lu tue diskipulu.”

Lu magistru ya-intra lu kubikulu. Kiam ille ya-vide lu puella iam vive, ke ille ya-puta mortue, ille ya-dike ad lu diskipulu:

“Jek ya-approba lu arte, ya-lauda lu peritia ak ya-admira lu diligentia. Sed ya-audi, diskipulu: jek non ya-vole ke tu ya-perde lu benefikiu de lu arte. Ya-akkipe lu kompensatione. Lu puella ya-porta lu pekunia kum se.”

Lu magistru ya-da le dek sestertiu de lu auru ad eum ak ya-iube ke lu puella akkede ya-rekrea per le salubre kibu ak le fomentu.

Post le pauke die, kiam lu magistru ya-kognoske ke lu puella ya-proveni de lu regie genere, ille ya-adhibe le sue amiku ak ya-adopta eam ut lu sue filia.

Kiam lu puella ya-preka kum le lakrima ke illa akkede non ya-kontinge per alique, lu magistru ya-audi eam. Ille ya-seklude ak ya-loka eam inter le femina sakerdote de Diana, ubi le omne virgine ya-serva lu kastitate inviolabile.

28
Apolloniu, dum ille ya-naviga in lu magne luktu, kum lu deu akkede ya-gere lu gubernatione, ya-perveni ad lu Tarsu. Ille ya-deskende de lu nave ak ya-pete lu domu de Stranguillione ak Dionysiade.

Kiam Apolloniu ya-saluta illus, ille ya-narra dolente ad illus le omne sue kasu ak ya-dike:

“Quantum jek ya-plora pro lu perdita uxore, tantum jek ya-konsola me pro lu filia ke akkede ya-serva ad me. Itaque, sankte hospite, jek non vole ya-akkipe lu regnu ke akkede ya-serva pro me ex lu perdita uxore, nek ya-reveni ad lu sokere, kuiu lu filia jek ya-perde in lu mare. Jek vole potie ya-funge per lu opera de lu merkatu. Jek ya-kommitte ad vos lu mie filia. Utinam illa ya-nutri kum lu vostre filia. Vos ya-akkipe eam kum lu bone ak simple animu ak ya-kognomina eam Tarsia per lu nomine de lu patria. Praeterea jek ya-kommitte ad vos pariter lu nutrike de lu mie uxore, kuiu lu nomine era Likoride. Jek ya-vole ke illa ya-nutri ak ya-kustodi lu mie filia.”

Post ke Apolloniu ya-dike lu re, ille ya-trade lu infante. Ille ya-da lu auru, lu argentu ak lu pekunia, ak etiam le tote pretiose veste. Ille ya-iura forte ke ille non ya-tonde lu barba, nek lu kapillu, nek lu ungue, ante ke ille ya-trade lu sue filia ad lu zygu.

Illus ya-mira, quia Apolloniu ya-iura sik grave, ak ya-promitte kum lu magne fidelitate ke illus ya-eduka lu puella.

Apolloniu, post ke ille ya-kommitte lu filia, ya-askende lu nave ak ya-pete lu alte pelagu. Ille ya-perveni ad le ignote ak longe regione de lu Aegyptu.

29
Ideo lu puella Tarsia, ke ya-habe le quinque annu, akkede ya-trade ad lu studiu de le libere arte. Lu filia de le hospite akkede ya-doke simul kum eam. Sekundum lu talentu, lu auditu, lu loquela ak lu honeste gestu, le puella akkede ya-doke.

Kiam Tarsia ya-perveni ad lu aetate de le quattuordek annu, illa ya-reveni ex lu skola ak ya-inveni lu nutrike ke subite ya-inkurre lu morbu. Tarsia ya-sede iuxta eam ak ya-explora lu kasu de lu sue morbu.

Lu nutrike ya-eleva se ak ya-dike:

“Ya-audi le ultime verbu de lu moriente vetula, domina Tarsia, ak ya-pone illus in lu tue pektu. Jek ya-interroga te: ke tu ya-puta era lu tue patre, lu tue matre ak lu tue patria?”

Lu puella ya-dike:

“Lu patria era Tarsu, lu patre era Stranguillione, lu matre era Dionysiade.”

Lu nutrike ya-geme ak ya-dike:

“Ya-audi, domina Tarsia, lu origine de lu tue nativitate, ut tu ya-ski lu re ke tu debe ya-fake post lu mie morte. Lu tue patria era lu Tyru. Lu tue patre, kuiu lu nomine era Apolloniu, ak lu tue matre era lu filia de lu rege Arkistrate.

Kiam lu tue matre ya-pari, lu sanguine ya-koagula, lu spiritu ya-desine, ak illa subite ya-mori.Illa ya-signa lu ultime die de lu fatu. Lu tue patre ya-fake lu arka kum le regie ornatu ak le viginti sestertiu de lu auru ak ya-mitte eam in lu mare, ut, ubi illa akkede ya-porta, illa ipsu era lu teste pro se.

Le nave, kum le ventu ya-pugna, ya-perveni ad hik urbe. Lu tue patre ya-luge ak tu akkede ya-pone in le kunabula. Ille ya-kommitte te ad le hospite, Stranguillione ak Dionysiade, pariter kum le regie veste. Ille ya-fake lu votu ke ille non ya-tonde lu kapillu nek lu ungue donek ille ya-trade te ad lu zygu.

Nunk, post lu mie morte, si aliquando le tue hospite, ke tu ya-voka le parente, ya-fake ad te lu alique iniuria, tu ya-askende ad lu foru. Tu ya-inveni ibi lu statua de lu tue patre Apolloniu. Tu ya-kape lu statua ak ya-klama: ‘Jek era lu filia de eum, kuiu era lu hik statua!’ Le kive, ke ya-memora le benefikiu de lu tue patre Apolloniu, ya-libera te ex lu nekessitate.”

30
Ad lu re Tarsia ya-dike:

“Kare nutrike, jek ya-teste lu deu ke, si forte lu alique kasu ya-eveni ad me antequam tu ya-narra lu re ad me, jek omnino non ya-ski lu stirpe de lu mie nativitate.”

Dum le femina ya-kolloque sik, lu nutrike ya-expira in lu sinu de lu puella.

Lu puella ya-trade lu korpore de lu sue nutrike ad lu sepulture ak ya-luge eam per lu unu annu.

Post ke illa ya-depone lu luktu, Tarsia ya-rekipa lu priore dignitate, ya-pete lu sue skola ak ya-reveni ad le libere studiu.

Illa non ya-sume lu kibu ante ke illa primum ya-intra lu monumentu. Illa ya-porta lu ampulla de lu vinu ak le korona.

Ibi illa ya-invoka le manale de le sue parente.

31
Dum lu re ya-eveni, in lu alique feste die Dionysiade ya-transi per lu publiku kum lu sue filia, kuiu lu nomine era Filomuzia, ak lu puella Tarsia.

Le omne kive ya-vide lu ornate aspektu de Tarsia ak ya-mira eam. Ad le kive ak le honorabile homine illa ya-appare ut lu mirabile re. Le omne ya-dike:

“Felike era lu patre, kuiu lu filia era Tarsia; sed illa, ke ya-adhaere ad lu latere de Tarsia, era valde turpe ak dedekore.”

Kiam Dionysiade ya-audi le homine ya-lauda Tarsia ak ya-vitupera lu sue filia, illa ya-verte in lu furore de lu insania.

Dionysiade ya-sede sola ak ya-inkipe ya-kogita sik:

“Lu patre de Tarsia, Apolloniu, ya-profikiske de hik ante le quattuordek annu. Ille numquam ya-reveni pro ya-rekipe lu sue filia, nek ya-mitte ad nos le epistulu. Jek ya-puta ke ille ya-mori aut ya-peri in lu pelagu. Lu nutrike de Tarsia etiam ya-mori. Jek ya-habe lu nulle rivalu. Jek debe ya-remove Tarsia ex lu mediu per lu ferru aut lu venenu; postea jek ya-orna lu mie filia kum le ornatu de Tarsia.”

Dum Dionysiade ya-kogita lu re, alique akkede ya-nuntia ad eam ke lu villiku, kuiu lu nomine era Teofilo, ya-veni.

Dionysiade ya-voka Teofilo ad se ak ya-dike:

“Si tu ya-desidera lu libertate kum lu kompensatione, ya-remove Tarsia ex lu mediu.”

Lu villiku ya-dike:

“Ke lu innokente virgine ya-pekka?”

Lu kriminose femina ya-dike:

“Num iam tu non ya-oboedi me? Tantum ya-fake lu re ke jek ya-iube. Aliter tu ya-senti ke lu dominu ak lu domina ya-iraske kontra te.”

Lu villiku ya-dike:

“Ak quomodo hok pote ya-fie?”

Lu kriminose femina ya-dike:

“Tarsia, statim kiam illa ya-reveni ex lu skola, non ya-sume lu kibu antequam illa ya-intra lu monumentu de lu sue nutrike. Tu debe ya-kela te ibi kum lu pugione. Kiam Tarsia ya-veni, tu ya-interfike eam ak ya-proike lu sue korpore in lu mare. Kiam tu ya-reveni ak ya-nuntia lu faktu, tu ya-akkipe lu libertate kum lu kompensatione.”

Lu villiku ya-akkipe lu pugione ak ya-kela eum apud lu sue latere. Ille ya-spekta lu kaelu ak ya-dike:

“Deu, jek non ya-mere ya-akkipe lu libertate nisi per lu effusione de lu sanguine de lu innokente virgine?”

Ille ya-suspira ak ya-plora dum ille ya-vade ad lu monumentu de lu nutrike de Tarsia. Ibi ille ya-kela se.

Lu puella ya-reveni ex lu skola sekundum lu konsuete modu. Illa ya-effunde lu ampulla de lu vinu, ya-intra lu monumentu ak ya-pone le korona super.

Dum illa ya-invoka le manale de le sue parente, lu villiku ya-fake lu impetu. Ille ya-kape lu kapillu de lu puella, ya-proike eam super lu terra ak vole ya-feri eam.

Lu puella ya-dike:

“Teofilo, ke jek ya-pekka, ut jek, lu innokente virgine, ya-mori per lu tue manu?”

Lu villiku ya-dike:

“Tu ya-pekka nihil. Sed lu tue patre Apolloniu ya-pekka, quia ille ya-relinque te kum lu magne pekunia ak le regie veste ad Stranguillione ak Dionysiade.”

Kiam lu puella ya-audi lu re, illa ya-preka eum kum le lakrima:

“Lu spe aut lu solatiu de lu mie vita, ya-permitte ad me ya-teste lu dominu!”

Lu villiku ya-dike:

“Ya-teste. Lu deu ipsu ya-ski ke jek non ya-fake lu krimine sekundum lu mie voluntate.”

32
Dum lu puella ya-preka lu dominu, le pirata ya-veni subite. Kiam illus ya-vide lu homine kum lu armate manu vole ya-feri eam, illus ya-exklama:

“Ya-parke, barbaru, ya-parke ak non ya-neka eam! Illa era lu nostre praeda, non lu tue viktima!”

Kiam lu villiku ya-audi lu voke, ille ya-dimite lu puella, ya-fuge ak ya-kela se post lu monumentu.

Le pirata ya-appropinqua ad lu litore, ya-kape lu virgine, ya-liga eam ak ya-pete lu alte pelagu.

Post lu alique tempore lu villiku ya-reveni. Kiam ille ya-vide ke lu puella akkede ya-rapta ex lu morte, ille ya-da le gratia ad lu deu, quia ille non ya-fake lu krimine.

Ille ya-reveni ad lu sue domina ak ya-dike:

“Lu re ke tu ya-iube akkede ya-fake. Ya-imple lu re ke tu ya-promitte ad me.”

Lu kriminose femina ya-dike:

“Tu ya-fake lu homikidiu, ak insuper tu ya-preka lu libertate? Ya-redi ad lu villa ak ya-fake lu tue opera, ut tu non ya-senti lu dominu ak lu domina irate kontra te!”

Kiam lu villiku ya-audi lu re, ille ya-leva le okulu ad lu kaelu ak ya-dike:

“Deu, tu ya-ski ke jek non ya-fake lu krimine. Era lu iudike inter nos.”

Ille ya-vade ad lu sue villa.

Tunk Dionysiade ya-kogita de lu krimine ke illa ya-konkipe ak de quomodo illa pote ya-kela lu faktu. Illa ya-vade ad lu sue viru Stranguillione ak ya-dike:

“Kare viru, ya-serva lu tue uxore, ya-serva lu nostre filia. Le vituperiu ya-exkita me ad lu magne furia ak lu insania, ak subite jek ya-kogita: ‘Ekke, iam era plus de le quattuordek annu ex quo lu sue patre ya-kommitte Tarsia ad nos, ak ille numquam ya-mitte ad nos le epistulu. Forsitan ille ya-mori per lu affliktione de lu luktu, aut ya-peri inter le unda de lu mare ak le prokella. Lu nutrike de Tarsia etiam ya-mori. Jek ya-habe lu nulle rivalu. Jek ya-remove Tarsia ex lu mediu ak ya-orna lu nostre filia kum le sue ornatu.’ Ya-ski ke lu re akkede ya-fake. Nunk, propter lu kuriositate de le kive, ya-pone le funere veste, sikut jek ya-fake. Kum le false lakrima nos ya-dike ke illa subite ya-mori de lu dolore de lu stomaku. Hik prope in lu suburbiu nos ya-fake lu tote magne rogu ak ya-dike ke illa akkede ya-pone ibi.”

Kiam Stranguillione ya-audi lu re, lu tremore ak lu stupore ya-inkurre eum. Ille ya-responde:

“Ya-da ad me le funere veste, ut jek ya-luge me ipsu, ke ya-akkipe lu tale kriminose uxore. Vae ad me! Pro lu dolore! Ke jek ya-fake de lu patre de Tarsia? Kiam jek primum ya-akkipe eum, ille ya-libera hik urbe ex lu morte ak lu perikulu de lu fame. Per lu mie konsiliu ille ya-egredi ex lu urbe. Propter hik urbe ille ya-inkurre lu naufragiu, ya-vide lu morte, ya-perde le sue re ak ya-pati lu penuria. Sed lu deu ya-restitue eum ad lu plus bone statu. Ille, ut lu pie homine, non ya-konkipe lu malu pro lu bonu, sed ya-duke lu tote re ad lu oblivione. Insuper ille ya-memora nos in lu bonu, ya-elige lu fide, ya-rekompensa nos, ya-aestime nos pie ak ya-trade ad nos lu sue filia pro ya-nutri. Ille ya-habe lu tante simplikitate ak lu amore ad nos ke ille ya-da ad lu sue filia lu nomine de lu nostre urbe. Vae ad me! Jek akkede ya-kaeka! Jek ya-luge me ipsu ak lu innokente virgine, quia jek akkede ya-iunge ad lu tote male ak venenose serpente ak lu inique uxore.”

Stranguillione ya-leva le okulu ad lu kaelu ak ya-dike:

“Deu, tu ya-ski ke jek era pure de lu sanguine de Tarsia. Tu ya-quaere ak ya-vindika eam in Dionysiade!”

Ille ya-spekta lu sue uxore ak ya-dike:

“Ubi, inimika de lu deu, tu pote ya-kela hok nefande krimine?”

Dionysiade ya-pone le funere veste ad se ak lu sue filia, ya-effunde le false lakrima ak ya-konvoka le kive ad se. Illa ya-dike:

“Karissime kive, nos ya-voka vos quia nos ya-perde lu spe de le nostre okulu, le labore ak lu exitu de le nostre annu: Tarsia, ke vos ya-kognoske bene, ya-relinque ad nos le tote akerbe krukiatu ak lu ploratu. Nos ya-fake ke illa akkede ya-sepeli digne.”

Tunk le kive ya-vade ubi lu sepulkre akkede ya-figura per Dionysiade. Pro le meritu ak le benefikiu de Apolloniu, lu patre de Tarsia, le kive ya-konstrue lu rogu ex lu aere akkede ya-kollige ak ya-inskribe sik:

AD LE MANALE

LE KIVE DE LU TARSU
AD LU VIRGINE TARSIA
PRO LE BENEFIKIU DE LU TYRIENE APOLLONIU

33
Le homine ke ya-rapta Tarsia ya-perveni ad lu urbe Mitilene. Tarsia akkede ya-pone inter le altere servu ak akkede ya-propone pro lu venditiu in lu foru.

Lu lenone, lu tote infelike viru, ya-audi lu re. Ille non vole ya-eme nek lu viru nek lu femina nisi Tarsia, ak ya-inkipe ya-kontende ut ille ya-eme eam.

Sed Athenagora, lu prinkipe de lu idem urbe, ya-vide ke lu virgine era nobile, sage ak tote pulkre, ak ke illa akkede ya-pone pro lu venditiu. Ille ya-offere le dek sestertiu de lu auru.

Lu lenone vole ya-da le viginti. Athenagora ya-offere le triginta; lu lenone le quadraginta; Athenagora le quinquaginta; lu lenone le sexaginta; Athenagora le septuaginta; lu lenone le oktoginta; Athenagora le nonaginta.

Lu lenone nunk ya-da le kente sestertiu de lu auru ak ya-dike:

“Si alique ya-da plus, jek ya-da le deke plus.”

Athenagora ya-dike:

“Si jek vole ya-kontende kum lu lenone ut jek ya-eme lu unu, ille era lu venditore de multe. Sed jek ya-permitte ad eum ya-eme eam. Kiam ille ya-pone eam in lu lupanare, jek ya-intra prime ad eam ak ya-auferre lu nodu de lu sue virginitate pro lu vile pretiu. Lu re era ad me quasi jek ya-eme eam.”

Quid amplie?

Lu virgine akkede ya-assigna ad lu lenone. Ille ya-introduke eam in lu rekeptoriu, ubi ille ya-habe lu aure Priapu ornate kum le gemma ak lu auru.

Lu lenone ya-dike:

“Ya-adora lu mie maxime praesente deitate.”

Tarsia ya-dike:

“An tu era Lampsakane?”

Lu lenone ya-dike:

“An tu non ya-ski, miserabile, ke tu ya-inkurre in lu domu de lu avare lenone?”

Kiam Tarsia ya-audi lu re, illa ya-treme per lu tote korpore, ya-prosterne se ad le pede de lu lenone ak ya-dike:

“Ya-misere me, dominu. Ya-adiuva lu mie virginitate! Jek ya-preka te: non vole ya-prostitue lu hik korpore sub lu tale turpe titulu!”

Lu lenone ya-dike:

“Ya-leva te, miserabile. Tu non ya-ski ke apud lu lenone ak lu tortore nek le preke nek le lakrima ya-vale.”

Ille ya-voka lu villiku de le puella ad se ak ya-dike:

“Lu kubikulu akkede ya-orna kum lu tote kura. In lu kubikulu akkede ya-skribe lu titulu: ‘Ke vole ya-viola Tarsia, lu virgine, ya-da lu dimidie libra de lu auru. Postea illa akkede ya-aperi ad lu publiku pro lu singule aure nummu.’”

Lu villiku ya-fake lu re ke lu sue dominu, lu lenone, ya-iube.

34
In lu tertie die lu turba ya-prekede kum le musike homine ak akkede ya-konduke ad lu lupanare. Sed Athenagora, lu prinkipe, ya-veni prime. Ille ya-vela lu kapite ak ya-intra lu lupanare.

Kiam ille ya-intra, ille ya-sede. Tarsia ya-veni, ya-prosterne se ad le sue pede ak ya-dike:

“Ya-misere de me! Jek ya-preka te per lu tue iuventute: non vole ya-viola me sub lu tale turpe titulu. Ya-detene lu impudike voluptate ak ya-audi le kasu de lu mie infelikitate, aut ya-konsidera lu origine de lu mie genealogia.”

Kiam Tarsia ya-narra ad eum le omne sue kasu, Athenagora ya-konfunde ak ya-move per lu miserikordia. Ille ya-mira vehemente ak ya-dike:

“Ya-surge. Nos ya-ski le kasu de lu fortuna; nos era le homine. Etiam jek ya-habe lu virgine filia, pro kuiu jek pote ya-time lu simile kasu.”

Post ke ille ya-dike lu re, Athenagora ya-porta fore le quadraginta aure nummu, ya-da illus ad Tarsia ak ya-dike:

“Domina Tarsia, ekke tu ya-habe plus quam lu tue virginitate ya-postula. Kum le altere homine ya-adveni, ya-agi similiter, donek tu akkede ya-libera.”

Tarsia ya-effunde le lakrima ak ya-dike:

“Jek ya-da le tote magne gratia ad lu tue miserikordia.”

Kiam Athenagora ya-exi, lu sue kollega ya-veni ak ya-dike:

“Athenagora, quomodo era lu novitia kum te?”

Athenagora ya-dike:

“Non pote era plus bone; usque ad le lakrima!”

Post ke ille ya-loque, Athenagora ya-seque eum. Kiam lu kollega ya-intra, Athenagora ya-sta fore ut ille ya-vide lu exitu de lu re.

Sekundum lu konsuete modu, Tarsia ya-klaude lu porta. Lu iuvene ya-dike:

“Si tu era salve, ya-dike ad me: quantu lu iuvene ke nunk ya-intra ad te ya-da ad te?”

Tarsia ya-dike:

“Ille ya-da ad me le quadraginta aure nummu.”

Lu iuvene ya-dike:

“Lu malu era ad eum! Ke magne era ad eum, lu tale dive homine, si ille ya-da ad te lu tote libra de lu auru? Ut tu ya-ski ke jek era plus bone, ya-akkipe lu tote libra de lu auru.”

Athenagora, ke ya-sta fore, ya-dike:

“Quantu plus tu ya-da, tantu plus tu ya-plora!”

Tarsia ya-prosterne se ad le pede de lu iuvene ak similiter ya-narra le sue kasu. Illa ya-konfunde lu homine ak ya-verte eum ab lu voluptate.

Lu iuvene ya-dike:

“Ya-surge, domina! Etiam nos era le homine ak ya-submitte ad le kasu.”

Tarsia ya-dike:

“Jek ya-da le tote magne gratia ad lu tue miserikordia.”

35
Kiam lu iuvene ya-exi, ille ya-inveni Athenagora, ke ya-ride, ak ya-dike:

“Tu era lu magne homine! Tu non ya-habe alique homine ad quo tu pote ya-da le tue lakrima!”

Le duo ya-iura inter se ut illus non ya-prodi lu re ad alique, ak ya-inkipe ya-expekta lu exitu de le altere homine.

Ke amplie?

Dum le duo ya-expekta ak ya-kela, illus ya-vide ke le omne homine ke ya-intra ya-da lu singule aure nummu, ya-plora ak ya-exi.

Kiam lu re ya-fini, Tarsia ya-offere lu kesef ad lu lenone ak ya-dike:

“Ekke lu pretiu de lu mie virginitate.”

Lu lenone ya-dike:

“Quanto era plus bone ut tu era laete ak non ya-luge! Ergo ya-agi sik ut kotidie tu ya-porta ad me le plus magne summu de lu kesef.”

In lu altere die Tarsia iterum ya-dike:

“Ekke lu pretiu de lu mie virginitate. Jek ya-kollige eum similiter per le preke ak le lakrima, ak ya-kustodi lu mie virginitate.”

Kiam lu lenone ya-audi lu re, ille ya-iraske quia Tarsia ya-kustodi lu sue virginitate. Ille ya-voka lu villiku de le puella ak ya-dike:

“Jek ya-vide ke tu era tam neglegente ut tu non ya-ski ke Tarsia era virgine. Si lu virgine ya-porta tantum, quantum lu femina? Ya-konduke eam ad te ak ya-auferre lu nodu de lu sue virginitate!”

Lu villiku statim ya-konduke Tarsia in lu sue kubikulu ak ya-dike:

“Ya-dike ad me lu veritate, Tarsia: an tu adhuk era virgine?”

Tarsia ya-dike:

“Dum lu deu ya-vole, jek era lu virgine.”

Lu villiku ya-dike:

“Unde ergo in le hik duo die tu ya-akkipe tantu kesef?”

Tarsia ya-dike:

“Per le mie lakrima. Jek ya-expone ad le omne homine le tote mie kasu; illus ya-dole ak ya-misere lu mie virginitate.”

Tarsia ya-prosterne se ad le pede de lu villiku ak ya-dike:

“Ya-misere de me, dominu! Ya-adiuva lu kapte filia de lu rege!”

Kiam Tarsia ya-expone ad eum le tote sue kasu, lu villiku ya-move per lu miserikordia ak ya-dike:

“Lu lenone era nimis avare. Jek non ya-ski si tu pote ya-mane virgine.”

36
Lu puella ya-responde:

“Jek ya-habe lu auxiliu de le libere studiu; jek era optime erudite. Jek etiam ya-modula harmonike lu lira. Ya-iube ut kras, in lu loku plene de le homine, akkede ya-pone le skamnu. Jek ya-praesenta lu spektakulu per lu eloquentia de lu mie loquela. Postea jek ya-modula per lu plekru, ak per lu hik arte jek kotidie ya-auga lu kesef.”

Kiam lu villiku ya-fake lu re, lu applausu de lu populu ak lu amore de lu urbe ad Tarsia ya-fie sik magne ut le viru ak le femina kotidie ya-porta multe ad eam.

Athenagora, lu prinkipe, iam ya-kustodi Tarsia, pro lu integre virginitate ak lu sue nobilitate, quasi illa era lu sue sole filia. Ille ya-da multe ad lu villiku ak ya-rekommanda Tarsia ad eum.

37
Dum lu re ya-eveni in lu Mitilene, Apolloniu, post le quattuordek annu, ya-veni ad lu urbe Tarsu, ad lu domu de Stranguillione ak Dionysiade.

Kiam Stranguillione ya-vide Apolloniu prokul, ille ya-kurre maxime kelere ad lu sue uxore ak ya-dike:

“Tu vere ya-dike ke Apolloniu ya-peri per lu naufragiu. Ak ekke ille ya-veni pro ya-rekipe lu sue filia. Ke nos ya-dike ad lu patre de lu filia, de kuiu nos era le parente?”

Kiam Dionysiade ya-audi lu re, illa ya-treme per lu tote korpore ak ya-dike:

“Ya-misere, lu viru. Jek ya-konfite ad te: dum jek ya-ama lu nostre filia, jek ya-perde lu aliene filia. Nunk ya-indue le lugubre veste. Nos ya-effunde le false lakrima ak ya-dike ke illa ya-mori subite pro lu dolore de lu ventru. Kiam ille ya-vide nos in lu tale aspektu, ille ya-krede.”

Dum lu re ya-eveni, Apolloniu ya-intra lu domu de Stranguillione. Ille ya-remove lu krine ab lu fronte ak lu hispide barba ab lu os.

Kiam Apolloniu ya-vide illus in le lugubre veste, ille ya-dike:

“Le maxime fidele hospite, si tamen lu hik nomine adhuk ya-mane apud vos, kur vos ya-effunde le abundante lakrima ad lu mie adventu? An forte le hik lakrima non era vostre, sed mie ipsu?”

Dionysiade ya-dike kum le lakrima:

“Utinam alique altere ya-porta lu hik nuntiu ad le tue aure, ak non jek aut lu mie viru! Sed ya-ski ke Tarsia, lu tue filia, ya-mori apud nos pro lu subite dolore de lu ventru.”

Kiam Apolloniu ya-audi lu re, ille ya-treme per lu tote korpore, ya-palle ak ya-sta diu triste.

Postquam ille ya-rekipe lu spiritu, Apolloniu ya-spekta Dionysiade ak ya-dike:

“Tarsia, lu mie filia, ya-mori ante le pauke die. An lu kesef, le ornatu aut le veste ya-peri?”

38
Lu kriminose femina, sekundum lu paktu, ya-redde le tote re ak ya-dike:

“Ya-krede nos. Si lu nativitate ya-permitte, ut nos ya-da le hik re, sik nos etiam ya-redde lu filia ad te. Ak ut tu ya-ski ke nos non ya-menti, nos ya-habe lu testimoniu de le kive. Illus ya-memora le tue benefikiu ak ya-kollige lu pyropu pro ya-fake lu monumentu ad lu tue filia. Tu pote ya-vide eum.”

Apolloniu ya-krede ke illa vere era mortue ak ya-dike ad le sue servu:

“Ya-porta le tote re ad lu nave. Jek ya-vade ad lu monumentu de lu mie filia.”

Kiam ille ya-perveni, ille ya-lege lu titulu:

AD LE MANALE
LE KIVE DE LU TARSU
AD LU VIRGINE TARSIA
LU FILIA DE LU REGE APOLLONIU
PRO LU BENEFIKIU DE LU SUE PIETATE
YA-FAKE EX LU PYROPU KE ILLUS YA-KOLLIGE

Postquam Apolloniu ya-lege lu titulu, ille ya-sta in lu stupore. Ille ya-mira quia ille non pote ya-effunde le lakrima, ya-maledike le sue okulu ak ya-dike:

“O krude okulu, vos ya-vide lu titulu de lu mie filia ak non pote ya-effunde le lakrima! O me lu infelike! Jek ya-puta ke lu mie filia ya-vive.”

Post ke ille ya-dike lu re, Apolloniu ya-redi ad lu nave ak ya-dike ad le sue homine:

“Ya-proike me in lu subsanniu de lu nave. Jek vole ya-expira lu spiritu in le unda, quia super lu terra lu spiritu non ya-akkede ya-vide lu lumine.”

39
Ille ya-proike se in lu subsanniu de lu nave. Post ke le ankora ya-leva, Apolloniu ya-quaere lu alte pelagu, iam pro ya-reveni ad lu Tyru.

Dum ille ya-naviga per le prospere ventu, subite lu fide de lu mare ya-muta. Le sue homine akkede ya-proike per le diverse perikulu de lu mare. Dum tote ya-preka lu deu, illus ya-perveni ad lu urbe Mitilene.

Ibi akkede ya-kelebra lu festu de Neptunu. Kiam Apolloniu ya-ski lu re, ille ya-geme ak ya-dike:

“Ergo omne ya-kelebra lu festu praeter me! Sed jek non vole ya-appare lugubre ak avare. Satis era pro le mie servu lu poena ke illus ya-akkipe me, tale infelike dominu.”

Ille ya-voka lu sue dispensatore ak ya-dike:

“Ya-da le deke aure nummu ad le pueru. Illus ya-vade, ya-eme lu re ke illus ya-vole ak ya-kelebra lu die. Sed jek ya-interdike ke alique ex vos ya-alloque me. Si alique ya-fake lu re, jek ya-iube ya-frange le sue krure.”

Kiam le omne nauta de Apolloniu ya-kelebra lu konviviu plus bone quam le homine de le altere nave, Athenagora, lu prinkipe de lu urbe, ke ya-ama Tarsia, lu filia de Apolloniu, ya-ambula super lu litore ak ya-konsidera lu kelebratione de le nave.

Dum ille ya-nota le singule nave, Athenagora ya-vide ke lu nave de Apolloniu era plus bone ak plus ornate quam le altere nave. Ille ya-appropinqua ad eum, ya-sta ak ya-mira.

Le nauta ak le servu de Apolloniu ya-saluta eum ak ya-dike:

“Nos ya-invita te, si tu ya-vole, o magnifike prinkipe.”

Athenagora ya-akkipe lu invitatione ak ya-intra lu nave kum le quinque servu. Kiam ille ya-vide illus ya-iake simul ad lu konviviu, ille ya-iake inter le konviva, ya-da ad illus le deke aure nummu, ya-pone illus super lu mensa ak ya-dike:

“Ekke, ut vos non ya-invita me sine lu pretiu.”

Omne ya-dike:

“Nos ya-da le tote magne gratia ad lu tue nobilitate.”

Kiam Athenagora ya-vide ke omne ya-iake sik libere ak ke lu alique maiore non ya-kura illus, ille ya-dike:

“Quia vos tote ya-iake libere, ke era lu dominu de lu hik nave?”

Lu gubernatore ya-dike:

“Lu dominu de lu hik nave ya-mane in lu luktu ak ya-iake in lu subsanniu de lu nave, in lu tenebre. Ille ya-plora lu sue uxore ak lu filia.”

Kiam Athenagora ya-audi lu re, ille ya-dole ak ya-dike ad lu gubernatore:

“Jek ya-da ad te le duo aure nummu. Ya-deskende ad eum ak ya-dike: ‘Athenagora, lu prinkipe de lu hik urbe, ya-preka te ut tu ya-prokede ex lu tenebre ad eum ak ya-exi ad lu lumine.’”

Lu iuvene ya-dike:

“Si jek pote ya-habe le quattuor krure pro le duo aure nummu! Tu non ya-elige inter nos alique plus utile ad lu hik munere quam me? Ya-quaere altere ke ya-vade, quia ille ya-iube ke, si alique ya-alloque eum, akkede ya-frange le sue krure.”

Athenagora ya-dike:

“Ille ya-statu lu hik lege pro vos, non pro me, ke ille non ya-ski. Sed jek ipsu ya-deskende ad eum. Ya-dike ad me: quomodo ille ya-voka?”

Le servu ya-dike:

“Apolloniu.”

40
Athenagora ya-dike ad se, kiam ille ya-audi lu nomine:

“Ak Tarsia ya-nomina Apolloniu ut lu sue patre.”

Le pueruya-monstra ad Athenagora lu via, ak ille ya-perveni ad Apolloniu.

Kiam Athenagora ya-vide Apolloniu ya-iake in lu tenebre, kum lu sordide barba ak lu horribile ak impure kapite, ille ya-saluta eum per lu submisse voke:

“Salve, Apolloniu.”

Apolloniu ya-puta ke alique ex le sue homine ya-despike eum. Ille ya-spekta kum lu turbide fakie. Kiam ille ya-vide lu ignote homine, honorabile ak ornate, ille ya-kela lu sue ira per lu silentiu.

Athenagora, lu prinkipe de lu urbe, ya-dike:

“Jek ya-ski ke tu ya-mira quia jek ya-saluta te per lu nomine. Ya-ski ke jek era lu prinkipe de lu hik urbe.”

Kiam Apolloniu non ya-responde, Athenagora ya-dike iterum:

“Jek ya-deflekte de lu via super lu litore pro ya-spekta le navikula. Inter le omne nave jek ya-vide lu tue nave, dekore ornate ak de lu amabile aspektu. Dum jek ya-ambula, le tue amiku ak le tue nauta ya-invita me. Jek ya-intra ak ya-iake kum illus libente. Jek ya-interroga de lu dominu de lu nave. Illus ya-dike ke tu era in lu grave luktu, ak nunk jek ya-vide lu re. Sed pro lu desideriu ke ya-adduke me ad te, ya-prokede ex lu tenebre ad lu lumine ak ya-epula kum nos pro lu pauke tempore. Jek ya-spera de lu deu ke post lu hik tam ingente luktu ille ya-da ad te lu plus ample laetitia.”

Apolloniu, ya-fatiga pro lu luktu, ya-leva lu sue kapite ak ya-dike:

“Ke tu era, dominu, ya-vade ak ya-epula kum le mie homine quasi kum le tue. Sed le mie kalamitate ya-afflige me sik valde ut jek non vole ya-epula, nek etiam ya-vive.”

Athenagora ya-redi konfuse ex lu subsanniu de lu nave. Ille ya-iake iterum ak ya-dike:

“Jek non pote ya-persuade lu vostre dominu ut ille ya-prokede ad lu lumine. Ergo ke jek ya-fake ut jek ya-revoka eum ab lu sue propositu de lu morte? Lu alique re ya-veni ad lu mie mente. Ya-vade, pueru, ad lu lenone ak ya-dike ad eum ut ille ya-mitte Tarsia ad me.”

Lu pueru ya-vade ad lu lenone. Kiam lu lenone ya-audi lu re, ille non pote ya-despike Athenagora. Quamvis ille non ya-vole, ille ya-mitte Tarsia.

Kiam Tarsia ya-veni ad lu nave, Athenagora ya-dike ad eam:

“Ya-veni huk ad me, domina Tarsia. Hik le tue studiu era nekessarie. Ya-konsola lu dominu de lu hik nave ak de le omne hik re. Ille ya-sede in lu tenebre; ya-horta eum ya-akkipe lu konsolatione ak ya-provoka eum ya-exi ad lu lumine, dum ille ya-luge lu sue uxore ak lu sue filia. Lu hik re era lu kausa de lu pietate per quo lu dominu ya-fie propitie ad le homine. Ergo ya-approksima ad eum ak ya-persuade eum ya-exi ad lu lumine. Forsitan per nos lu deu ya-vole ke ille ya-vive. Si tu pote ya-fake lu re, jek ya-redime te ab lu lenone pro le triginta die, ut tu pote ya-dedika te ad lu tue virginitate. Insuper jek ya-da ad te le deke sestertiu de lu auru.”

Kiam Tarsia ya-audi lu re, illa ya-deskende firme in lu subsanniu de lu nave ad Apolloniu ak ya-saluta eum per lu submisse voke:

“Salve, ke tu era; ya-gaude. Non lu alique makulate femina ya-veni ad te pro ya-konsola te, sed lu innokente virgine. Inter lu naufragiu de lu kastitate, jek ya-kustodi lu mie virginitate inviolabile.”

41
Per le versu lu puella ya-inkipe ya-kanta per lu modulate voke:

“Jek ya-vade per le immunditia, sed jek non ya-ski lu immunditate,
sikut lu rosa inter le spina non ya-ski lu vulnere de lu akumine.
Le pirata ya-rapta me ak ya-feri me per lu inique gladiu;
nunk jek era vendite ad lu lenone, sed jek numquam ya-viola lu mie pudore.
Si le plore, lu luktu ak le lakrima pro le re ke jek ya-perde non era in me,
nulle era plus bone quam jek, si lu mie patre ya-ski ubi jek era.
Jek ya-naske ex lu regie gente ak ex lu stirpe de le pie homine,
sed illus ya-despike me ak etiam ya-iube me ya-gaude!
Ya-fige lu limite ad le lakrima, ya-solva le kura de le dolore,
ya-redde le okulu ad lu kaelu ak ya-leva lu anima ad le stella!
Lu deu, lu kreatore ak lu auktore de le omne re, ya-veni;
ille non ya-permitte ke le hik plore ya-mane sine lu effektu in lu vane dolore!”

Ad le hik verbu Apolloniu ya-leva lu sue kapite ak ya-vide lu puella. Ille ya-geme ak ya-dike:

“O infelike me! Quamdiu jek ya-lukta kontra lu pietate?”

Apolloniu ya-leva se, ya-sede ak ya-dike ad eam:

“Jek ya-da le tote magne gratia ad lu tue prudentia ak lu nobilitate. Pro lu tue konsolatione jek ya-redde ad te lu hik vikissitudine: si umquam jek akkede ya-gaude, jek ya-adiuva te per le potestate de lu mie regnu, ut jek ya-redde ad te lu meritu. Ak quia tu ya-dike ke tu ya-naske ex le regie parente, fortasse jek ya-praesenta te ad le tue parente. Nunk ya-akkipe le duo kenteaure nummu ak ya-gaude, quasi tu ya-adduke me ad lu lumine. Ya-vade; jek ya-preka ke tu non amplie ya-alloque me, quia tu ya-renova lu mie rekente dolore.”

Post ke Tarsia ya-akkipe le duo kente aure nummu, illa ya-exi de lu loku.

Athenagora ya-dike ad eam:

“Quo tu ya-vade, Tarsia? An tu ya-labora sine effektu? An nos pote ya-fake miserikordia ak ya-adiuva lu homine ke ya-interfike se?”

Tarsia ya-dike:

“Jek ya-fake le omne re ke jek pote ya-fake. Sed ille ya-da ad me le duo kenteaure nummu ak ya-preka me ut jek ya-exi. Ille ya-dike ke lu renovata dolore de lu luktu ya-krukia eum.”

Athenagora ya-dike:

“Jek nunk ya-da ad te le quattuor kenteaure nummu. Ya-deskende ad eum, ya-redde le duo kente ke ille ya-da ad te ak ya-provoka eum ya-exi ad lu lumine. Ya-dike ad eum: ‘Jek non ya-quaere lu kesef, sed lu tue salute.’”

Tarsia ya-deskende ad Apolloniu ak ya-dike:

“Si tu iam ya-dekide ya-mane in lu hik sordide statu, quia tu ya-honora me per lu ingente kesef, ya-permitte ut jek ya-miske lu sermone kum te in le hik tenebre. Si tu ya-solva le nodu de le mie parabola, jek ya-vade; si non, jek ya-redde ad te lu kesef ke tu ya-da ad me ak jek ya-exi.”

Apolloniu non vole ya-rekipe lu kesef, sed ille vole ya-audi lu sermone de lu prudente puella. Ille ya-dike:

“Quamvis in le mie malu nulle kura ya-mane ad me praeter ya-plora ak ya-luge, tamen, ut jek non ya-kare de lu hortamentu de lu laetitia, ya-dike lu re ke tu vole ya-interroga ak ya-exi. Jek ya-preka ut tu ya-da lu spatiu ad le mie lakrima.”

42

Ak Tarsia ya-dike ad Apolloniu:

“Era lu domu super lu terra, ke ya-resona klare per lu voke.
Lu domu ipsu ya-resona, sed lu silente hospite non ya-sona.
Tamen ambe ya-kurre simul, lu hospite ak lu domu.
Si ergo, ut tu ya-assere, tu era lu rege in lu tue patria — quia nihil era plus prudente quam lu rege — ya-solve lu mie quaestione.”

Apolloniu ya-move lu kapite ak ya-dike:

“Ut tu ya-ski ke jek non ya-menti: lu domu ke ya-resona super lu terra era lu unda. Lu silente hospite de lu domu era lu piske, ke ya-kurre simul kum lu unda.”

Lu puella ya-mira multe pro lu explikatione ak ya-rekognoske ke Apolloniu vere era lu rege. Illa ya-preme eum per le plus akre quaestione ak ya-dike:

“Lu dulke amiku de lu litore, semper vikine ad lu profunde aqua,
ya-kanta iukunde ad le Musa, kum lu nigre kolore;
jek era lu nuntia de lu lingua, ke le digitu de lu magistru ya-signa.”

Apolloniu ya-dike ad lu puella:

“Lu dulke amiku de lu deu, ke ya-mitte lu sue kantu ad lu kaelu, era lu kanna. Ille era semper vikine ad lu litore, quia ille ya-habe lu sue loku iuxta lu aqua. Ille ya-habe lu nigre kolore ak era lu nuntia de lu lingua, quia lu voke ya-praetri per eum.”

Iterum lu puella ya-dike ad Apolloniu:

“Jek akkede ya-porta longe ak rapide, lu filia de lu pulkre silva,
kirkumdate de le innumerabile sokiu.
Jek ya-kurre le multe via, sed jek non ya-relinque lu ullu vestigiu.”

Apolloniu ya-move lu kapite ak ya-dike:

“O, si jek pote ya-depone lu longe luktu, jek ya-monstra ad te le re ke tu non ya-ski. Tamen jek ya-responde ad le tue quaestione, quia jek ya-mira ke tu in lu tale tenere aetate ya-habe lu tale prudentia. Lu longe re ke akkede ya-porta era lu nave, lu filia de lu pulkre silva. Lu ventu ya-pelle eum rapide, kirkumdate de le multe sokiu. Ille ya-kurre le multe via, sed non ya-relinque lu ullu vestigiu.”

Iterum lu puella, ya-akkende per lu prudentia de le quaestione, ya-dike:

“Lu innokente igne ya-intra per lu tote domu.
Le flamma ya-kirkumda me undique, sed jek non ya-arde.
Lu domu era nude ak lu hospite ke ya-intra ibi era nude.”

Apolloniu ya-dike:

“Si jek pote ya-depone lu hik luktu, jek innokente ya-intra per lu hik igne. Jek ya-intra lu balneu, ubi le flamma ya-surge undique per le tubulu. Lu domu era nude, quia intus illenihil ya-habe praeter le sedile; ak lu hospite ya-intra nude, sine le veste.”

Iterum lu puella ya-dike:

“Jek ya-habe le duo akumine koniunkte in lu unu ferru.
Kum lu ventu jek ya-lukta, kum lu profunde aqua jek ya-pugna.
Jek ya-explora lu mediu de le aqua ak etiam ya-morde lu fundu.”

Apolloniu ya-responde:

“Lu re ke ya-tene te dum tu ya-sede in lu hik nave era lu ankora. Ille ya-habe le duo akumine koniunkte in lu unu ferru. Ille ya-lukta kum lu ventu ak kum lu profunde aqua. Ille ya-explora lu mediu de lu aqua ak etiam ya-tene lu fundu per lu morsu.”

Iterum lu puella ya-dike:

“Jek ipsu non era grave, sed lu pondere de lu aqua ya-adhaere ad me.
Lu tote interiore ya-tume ak ya-fie plene de lu aqua.
Intus lu aqua ya-kela, sed ille non ya-effunde se voluntarie.”

Apolloniu ya-responde:

“Lu spongia era leve, sed ille ya-tume kiam lu aqua ya-grava eum ak ya-imple lu interiore. Lu aqua non ya-effunde se voluntarie.”

Iterum lu puella ya-dike:

“Jek non era ornate per le koma nek per le kapillu.
Intus tamen jek ya-habe le krine, ke nulle ya-vide.
Le manu ya-proike me ak le manu ya-remitte me in lu aere.”

Apolloniu ya-dike:

“Jek ya-habe lu hik re in Pentapoli, kiam jek era lu naufragu, ak per eum jek ya-fie lu amiku de lu rege. Lu re era lu pila. Ille non era ornate per le koma nek per le kapillu, quia intus ille era plene. Le manu ya-proike eum ak le manu ya-remitte eum.”

Iterum lu puella ya-dike:

“Lu nulle kerte forma era ad me, lu nulle peregrine figura.
Intus jek ya-habe lu radiante luke,
ke non ya-monstra nihil nisi lu re ke ille ya-vide ante.”

Apolloniu ya-responde:

“Lu spekulu non ya-habe lu kerte figura, quia lu re kontra eum ya-muta lu figura. Ille non ya-habe lu peregrine figura, quia ille ya-monstra lu re ke era kontra se.”

Iterum lu puella ya-dike:

“Le quattuor aequale sorore ya-kurre sekundum lu arte,
quasi illus ya-kontende, quamvis lu labore era lu unu pro le omne sorore.
Kiam illus era prope simul, illus non pote ya-tange se.”

Apolloniu ya-dike:

“Le quattuor simile sorore in lu forma ak lu habitu era le rota. Illus ya-kurre sekundum lu arte quasi ya-kontende; ak quamvis illus era prope inter se, lu nulle rota pote ya-tange lu altera.”

Iterum lu puella ya-dike:

“Nos ya-askende ad lu kaelu, ya-quaere le altitudine.
Lu unu ordine ya-koniunge nos simul.
Ke ya-quaere le altitudine, per nos ya-askende ad lu aere.”

Apolloniu ya-dike:

“Per lu deu jek ya-obtesta te, ut tu non ya-provoka me amplie ad lu laetitia, ut jek non ya-pare ya-insulta ad le mie mortue. Le gradu de lu skala ya-quaere le altitudine. Illus ya-mane aequale ak lu unu ordine ya-koniunge illus. Ke ya-quaere le altitudine, per illus ya-askende ad lu aere.”

44
Postea Apolloniu ya-dike:

“Ekke tu ya-habe le altere kente aure nummu. Ya-retira te ab me, ut jek ya-plora lu memoria de le mie mortue.”

Sed lu puella ya-dole quia lu tante prudente viru vole ya-mori. Illa ya-redde le aure nummu in lu sue sinu, ya-kape le funere veste de Apolloniu ak ya-kona ya-trahe eum ad lu lumine.

Sed Apolloniu ya-pelle lu puella ak ya-fake ut illa ya-kade.

Kiam illa ya-kade, lu sanguine ya-inkipe ya-egredi ex le sue narine. Lu puella ya-sede, ya-inkipe ya-plora ak, kum lu magne maerore, ya-dike:

“O lu alte potentia de lu kaelu, ke ya-permitte ke jek, innokente, era ya-fatiga per le tante kalamitate iam ab lu kunabulu! Statim kiam jek ya-naske in lu mare, inter le unda ak le prokella, lu mie matre ya-mori dum illa ya-pari me, quia lu sanguine ya-koagula ak ya-redi ad lu stomaku. Ak lu terra ya-nega ad eam lu sepulture.

Tamen lu mie patre ya-orna eam per le regie ornatu, ya-pone eam in lu lokulu kum le viginti sestertiu de lu auru ak ya-trade eam ad Neptunu.

Kiam jek era in lu kunabulu, lu mie patre ya-trade me ad lu impie Stranguillione ak ad Dionysiade, lu sue uxore, kum le regie ornatu ak le veste. Propter le hik re, jek ya-veni usque ad lu perfidia de lu neke, ak lu unu infame servu nomine Teofilo akkede ya-iube ut ya-puni me.

Sed dum ille vole ya-interfike me, jek ya-depreka eum ut ille ya-permitte ke jek ya-teste lu dominu. Dum jek ya-depreka eum, le pirata ya-superveni, ya-auferre me per lu violentia ak ya-deferre me ad lu hik provinkia. Postea illus ya-vende me ad lu impie lenone.”

45
Ak dum lu puella ya-plora ak ya-dike le hik re ak le simile re, Apolloniu ya-proike se in le sue brakiu, ya-inkipe ya-plora pro lu gaudiu ak ya-dike ad lu puella:

“Tu era lu mie filia, Tarsia!
Tu era lu mie sole spe!
Tu era lu lumine de le mie okulu. Per te jek ya-konsola me dum jek ya-luge lu tue matre per le quattuordek annu.
Iam jek pote ya-mori laete, quia lu mie spe akkede ya-redde ad me vive!”

Apolloniu ya-klama per lu alte voke:

“Ya-kurre, le servu!
Ya-kurre, le amiku!
Ya-kurre, le omne!
Ya-pone lu fine ad lu mie miseria!
Jek ya-inveni eam ke jek ya-perde, lu mie sole filia!”

Kiam le servu ya-audi lu klamore, illus ya-kurre. Athenagora, lu prinkipe, ya-kurre inter illus. Kiam illus ya-deskende in lu nave, illus ya-inveni Apolloniu ke ya-plora pro lu gaudiu, kum le brakiu kirke lu kollu de lu sue filia, ak ya-dike:

“Ekke lu mie filia, ke jek ya-luge, lu medie de lu mie anima! Iam jek vole ya-vive!”

Omne ya-plora simul kum eum pro lu gaudiu.

Tunk Apolloniu ya-surge, ya-proike le funere veste ak ya-pone le maxime pure veste. Le omne ya-dike:

“O dominu, quomodo simile era lu tue filia ad te! Etiam sine lu altere probatione, lu sue similitudine ya-suffike ad ya-proba ke illa era lu tue filia!”

Tunk lu filia ya-oskula lu sue patre bis, ter, quater ak ya-dike:

“O patre, jek ya-benedika lu deu, ke ya-da ad me lu gratia ut jek pote ya-vide te, ya-vive kum te ak ya-mori kum te!”

Lu filia ya-narra ad Apolloniu quomodo lu lenone akkede ya-eme eam ak ya-pone eam in lu lupanare, ak quomodo lu deu ya-kustodi lu sue virginitate.

Kiam Athenagora ya-audi lu hik re, ille ya-time ke Apolloniu pote ya-da lu filia ad lu altere pro lu uxore. Athenagora ya-proike se ad le pede de Apolloniu ak ya-dike:

“Jek ya-adiura te per lu vive deu, ke ya-redde lu tue filia ad te ak ya-restitue te quasi lu sue patre: non ya-da eam pro lu uxore ad lu altere, sed ad me. Jek era lu prinkipe de lu hik urbe. Per lu mie auxiliu illa ya-mane virgine, ak jek ya-duke eam, ut illa ya-rekognoske te quasi lu patre.”

Apolloniu ya-dike ad eum:

“Jek non pote ya-kontradike te, quia tu ya-fake multe pro lu mie filia. Ideo jek ya-opta ut illa era lu tue uxore. Nunk ya-mane ut jek ya-vindika me kontra lu lenone. Ya-peri lu hik urbe!”

Kiam Athenagora ya-audi lu hik re, ille ya-inkipe ya-klama publike in lu foru ak in lu kuria:

“Ya-kurre, le kive ak le nobile, ne lu hik urbe ya-peri!”

46
Lu magne ak ingente konkursu akkede ya-fie. Tanta era lu kommotione de lu populu, ke nemo ya-mane in lu domu, nek le viru nek le femina.

Kiam omne ya-konveni, Athenagora ya-dike:

“Le kive de lu urbe Mitilene ya-ski ke lu Tyriene Apolloniu ya-veni huk. Ekke le klasse de le nave ya-propera kum le multe armate homine pro ya-everte lu hik provinkia propter lu maxime infauste lenone, ke ya-eme Tarsia, lu filia de Apolloniu, ak ya-pone eam in lu lupanare. Ut lu hik urbe akkede ya-serva, ya-mitte lu lenone ad eum, ut Apolloniu ya-vindika se de lu unu infame ak nos non akkede ya-perikula le omne.”

Kiam lehomine ya-audi lu hik re, illus ya-kape lu lenone ad le aure. Illus ya-duke eum ad lu foru, kum le manu vinkte post lu tergu. Lu ingente tribunale ya-fie in lu foru.

Illus ya-vesti Apolloniu per lu regie veste, ya-depone omne lu squalore de lu luktu, ya-tonde lu sue kapite ak ya-pone lu diadema super eum. Apolloniu ya-askende lu tribunale kum lu sue filia Tarsia. Ille ya-tene eam in lu brakiu koram lu tote populu, sed le lakrima ya-impedi eum ya-loque.

Athenagora vix ya-fake ut lu plebe ya-sile per lu signu de lu manu. Kiam illus ya-sile, ille ya-dike:

“Kive de Mitilene, lu subita pietate ya-kongrega vos in lu unu. Ya-vide Tarsia, ke akkede ya-rekognoske a lu sue patre. Lu maxime kupide lenone ya-premi eam usque ad hodie pro ya-expolia nos, sed per lu vostre pietate illa ya-mane virgine. Ut illa ya-redde le gratia plus plene pro lu vostre felikitate, ya-kura lu sue vindikta.”

Omne ya-klama simul per lu unu voke:

“Lu lenone ya-arde vive, ak le omne sue possessione akkede ya-trade ad lu puella!”

Tunk lu lenone akkede ya-trade ad lu igne.

Lu villiku de lu lenone, kum le omne puella ak le sue fakultate, akkede ya-trade ad Tarsia.

Tarsia ya-dike ad eum:

“Jek ya-redde ad te lu vita, quia per lu tue benefikiu jek ya-mane virgine.”

Pro lu hik benefikiu illa ya-dona ad eum le duo kente talente de lu auru ak lu libertate.

Postea, kiam le omne puella akkede ya-praesenta koram illa, Tarsia ya-dike:

“Jek ya-redde ad vos lu re ke vos ya-konfere ad lu eum infauste ex lu vostre korpora. Vos ya-habe lu re pro vos ipsu. Ak quia vos ya-servi verake kum me, ex nunk vos era libere kum me.”

47
Ergo lu Tyriene Apolloniu ya-leva se. Post lu hik re ille ya-alloque lu populu:

“Jek ya-redde le gratia pro lu vostre pietate, venerabile ak tote pie kive, ke per lu longe fidelitate ya-praebe lu pietate, ya-tribue lu quietate ak lu salute, ak ya-exhibe lu gloria.

Per vos lu fraudulente morte kum lu sue luktu akkede ya-detege. Per vos lu virginitate ya-sustine nulle pugna. Per vos lu sole filia akkede ya-restitue ad le paterne brakiu. Pro lu tante munere jek ya-kondona ad lu vostre urbe le kente talente de lu auru pro ya-restaura le omne munitione.”

Kiam Apolloniu ya-dike lu hik re, ille ya-iube ut le kente talente akkede ya-da ad le kive statim.

Le kive ya-akkipe lu auru ak ya-funde lu statua pro eum. Lu statua ya-sta ak ya-kalka lu kapite de lu lenone, dum illa ya-tene lu sue filia in lu dextere brakiu.

Super lu statua le kive ya-skribe:

“AD LU TYRIENE APOLLONIU, LU RESTITUTORE DE LE NOSTRE MUNITIONE, AK AD TARSIA, LU TOTE PUDIKE VIRGINE, KE YA-SERVA LU VIRGINITATE AK YA-INKURRE LU VILISSIME KASU, LU TOTE POPULU PRO LU NIMIE AMORE YA-DA LU AETERNE DEKORE DE LU MEMORIA.”

Quid amplie?

Intra le pauke die Apolloniu ya-trade lu sue filia ad Athenagora, lu prinkipe, kum lu ingente honore ak lu laetitia de lu urbe.

48
Ak exinde Apolloniu ya-naviga kum le sue omne homine, lu sue generu ak lu sue filia. Ille vole ya-profikiske per lu Tarsu ak ya-reveni ad lu sue patria.

In lu somniu ille ya-vide alique kum lu angelike habitu, ke ya-dike ad eum: “Apolloniu, ya-dike ad lu tue gubernatore ut ille ya-dirige lu itinere ad lu Ephesu. Kiam tu ya-perveni ibi, ya-intra lu templu de Diana kum lu tue filia ak lu tue generu, ak ya-expone sekundum lu ordinu le omne tue kasu ke tu ya-pati ab lu tue iuvene aetate. Post lu re ya-veni ad lu Tarsu ak ya-vindika lu tue innokente filia.”

Kiam Apolloniu ya-expergefake, ille ya-exkita lu filia ak lu generu ak ya-indika ad illus lu somniu. Sed illus ya-dike: “Dominu, ya-fake lu re ke tu ya-iube.”

Ille ya-iube ad lu sue gubernatore ut ille ya-pete lu Ephesu.

Illus ya-perveni per lu felike kursu. Apolloniu ya-deskende kum le sue homine ak ya-pete lu templu de Diana. In lu templu lu sue uxore ya-tene lu prinkipatu inter le sakerdotissa. Illa era satis dekora sekundum lu effigie ak semperya-vive kum lu tote amore de lu kastitate, ita ke nulle era tam grate ad Diana quam illa ipsu.

Apolloniu ya-intra lu templu de Diana kum le sue homine ak ya-preka ut illus ya-aperi lu sakrariu ad eum, ut ille ya-expone le omne sue kasu in lu konspektu de Diana.

Illus ya-nuntia lu re ad lu maiore de le omne sakerdote: lu alique rege ya-veni kum lu generu ak lu filia ak kum le magne donu, ak ille vole ya-rekita le hik re in lu konspektu de Diana.

Kiam illa ya-audi ke lu rege ya-adveni, illa ya-vesti se per lu regie habitu ak ya-orna lu sue kapite per le gemma. Illa ya-veni in lu purpure veste, kum le katerva de le famula kirke eam, ak ya-intra lu templu.

Kiam Apolloniu, lu sue filia ak lu sue generu ya-vide eam, le tres ya-kade ante le sue pede. Tanta era lu splendore de lu sue pulkritude ke le tres ya-opina ke illa ipsu era lu dea Diana.

Interea, post ke illus ya-aperi lu sakrariu ak ya-offeri le donu, Apolloniu ya-inkipe ya-loque in lu konspektu de Diana ak ya-dike kum lu magne ploru:

“Ab lu mie adoleskentia jek akkede ya-appella lu nobile rege, ak jek ya-perveni ad lu tote skientia ke le nobile ak le rege ya-exerke. Jek ya-exsolve lu quaestione de lu iniuste rege Antioku, ut jek ya-akkipe lu sue filia in lu zygu. Sed ille ya-sokia se foedissime ad lu sue filia, kuiu patre ille era per lu natura. Per lu impietate ille ya-fie lu sue koniunge ak ya-makina ya-interfike me.

Dum jek ya-fuge ab eum, jek ya-fie lu naufragu. Lu Kyrenaike rege Arkistrate ya-akkipe me, ak jek ya-merite ya-akkipe lu sue filia. Illa ya-desidera ya-veni kum me pro ya-perkipe lu regnu ak ya-pari lu hik parva filia, ke tu, magne Diana, ya-iube me ya-praesenta ante te, iam lu angelu ya-admone me in lu somniu.

Post ke illa ya-pari eam in lu nave, illa ya-emitte lu spiritu. Jek ya-indue eam per lu honeste regie veste, digne de lu sepultura, ak ya-pone eam in lu lokulu kum le viginti sestertiu de lu auru, ut, ubi le homine ya-inveni eam, illa ipsu era lu teste pro se ak akkede ya-sepeli digne.

Jek ya-kommitte lu mie filia ad le tote iniuste homine Stranguillione ak Dionysiade. Jek ya-luge lu mie uxore in lu Aegyptu per le quattuordek annu ak ya-plora forte. Postea jek ya-veni ut jek ya-rekipe lu mie filia. Illus ya-dike ad me ke illa era mortue. Ak kiam jek iterum akkede ya-involve in lu redivive luktu post lu morte de lu matre ak de lu filia, ak jek ya-desidera lu exitu, tu ya-redde ad me lu vita.”

49
Ak dum Apolloniu ya-narra le hik re ak le simile re, lu sue uxore subite ya-klama per lu magne voke ak ya-dike: “Jek era lu tue uxore, lu filia de lu rege Arkistrate!”

Ak illa ya-proike se in le brakiu de Apolloniu ak ya-inkipe ya-dike: “Tu era lu mie Tyriene Apolloniu! Tu era lu magistre ke ya-doke me per lu dokte manu! Tu era ille ke ya-akkipe me a lu mie patre Arkistrate! Tu era ille ke jek ya-ama non pro lu libidine, sed ut lu duktore de lu sapientia! Ubi era lu mie filia?”

Apolloniu ya-monstra Tarsia ad eam ak ya-dike: “Ekke illa.”

Lu re ya-sona per lu tote Ephesu: lu Tyriene Apolloniu ya-rekognoske lu sue koniunge, ke le Ephesanu ya-habe ut lu sakerdotissa. Lu tote urbe ya-fie plene de lu laetitia. Le strata akkede ya-korona, le instrumentu akkede ya-dispona, le kive ya-fake lu konviviu, ak le omne homine ya-laeta pariter.

Lu sue uxore ya-konstitue in lu sue loku lu sakerdotissa ke era sekunde ad eam ak kare.

Postea illa ya-dike vale ad le Ephesanu. Le omne Ephesanu ya-plora quia illa ya-relinque illus. Kum lu gaudiu ak le lakrima de illus, ak kum lu amare planktu, illa ya-askende lu nave kum lu maritu, lu filia ak lu generu.

50
Ak ille ya-statue lu sue generu Athenagora ut lu rege in lu sue loku. Postea Apolloniu ya-naviga kum Athenagora, lu filia, lu uxore ak lu exerkitu ak ya-veni ad lu urbe Tarsu.

Apolloniu statim ya-iube ya-kapta Stranguillione ak Dionysiade. Ille ya-sede pro lu tribunale in lu foru ak ya-iube ut illus akkede ya-konduke ad eum. Kiam illus akkede ya-konduke, Apolloniu ya-dike ante le omne homine: “Le maxime felike kive de lu Tarsu, an jek umquam era ingrate ad alique de vos in alique re?”

Illus ya-klama simul per lu unu voke: “Nos ya-dike ke tu era lu rege ak lu patre de lu patria, ak nos semper ya-dike lu re. Nos ya-opta ya-mori pro te ante, ak nunk nos ya-opta lu re, quia per lu tue auxiliu nos ya-transi lu perikulu de lu fame ak de lu morte. Lu tue statua, ke nos ya-pone in lu biga, etiam ya-teste lu re.”

Apolloniu ya-dike: “Jek ya-kommenda lu mie filia ad Stranguillione ak ad lu sue uxore Dionysiade; illus non vole ya-redde eam ad me.”

Stranguillione ya-dike: “Per lu klementia de lu tue regnu, illa ya-imple lu donu de lu sorte.”

Apolloniu ya-dike: “Ya-vide, kive de Tarsu. Pro lu malitia de illus, lu homikidiu ke illus ya-perpetra non ya-suffike. Insuper illus ya-opina ke, per lu potestate de lu mie regnu, illus pote ya-iura false. Sed jek ya-monstra lu veritate ad vos. Per lu re ke vos nunk ya-vide ak per le testimonia, jek ya-proba lu re ad vos.”

Apolloniu ya-proferi lu filia ante lu tote populu ak ya-dike: “Ekke lu mie filia Tarsia!”

Kiam Dionysiade, lu male ak skeleste femina, ya-vide eam, illa ya-treme per lu tote korpore. Le kive ya-mira.

Tarsia ya-iube ut Theophilu, lu viliku, akkede ya-konduke ante eam. Kiam ille akkede ya-konduke, Tarsia ya-dike: “Theophilu, si tu vole ya-evita le debite tormenta ak lu morte ak ya-merite lu indulgentia a me, ya-dike per lu klare voke: ke ya-iube ut tu ya-interfike me?”

Theophilu ya-dike: “Lu mie domina Dionysiade.”

Tunk le omne kive, kiam illus ya-audi lu konfessione ak lu vere ratione, ya-rape Stranguillione ak Dionysiade, ya-fere illus extra lu urbe ak ya-lapida illus ad lu morte. Postea illus ya-proike le korpora in lu kampu ad le bestia de lu terra ak le ave de lu kaelu, ita ke etiam lu sepultura in lu terra akkede ya-nega ad illus.

Le kive etiam vole ya-interfike Theophilu, sed Tarsia ya-interveni ak illus non ya-tange eum. Tarsia ya-dike: “Le maxime pie kive, si ille non ya-tribue ad me lu tempore pro ya-testa lu dominu, nunk lu vostre felikitate non ya-defende me.”

Tunk Tarsia statim ya-dona ad Theophilu lu libertate kum lu praemiu.

51
Ideo Apolloniu, pro lu hik re, ya-adde le donu ad lu gaudiu de lu populu ak ya-restaura le omne re: le publike balneu, le munitione ak le turre de le munitione. Ille ya-mane ibi kum le omne sue homine per le quindek die.

Postea ille ya-dike vale ad le kive, ya-naviga ad lu Pentapoli de lu Kyrene ak ya-perveni felike. Ille ya-veni ad lu rege Arkistrate, lu sue sokeru. Arkistrate ya-vide lu sue filia kum lu maritu ak Tarsia, lu sue nepte, kum lu maritu. Ille ya-venera le filiu de lu rege ak ya-akkipe Apolloniu ak lu sue filia per le oskulu. Arkistrate ya-gaude kum illus sine lu intermissione per lu integre unu annu.

Post lu re Arkistrate ya-mori in lu plene aetate, in le manu de illus. Ille ya-relinque lu dimidiu de lu sue regnu ad Apolloniu ak lu dimidiu ad lu sue filia.

Post ke le omne re akkede ya-perfike, Apolloniu ya-ambula iuxta lu mare. Ille ya-vide lu piskatore ke ya-akkipe eum kiam ille era lu naufragu ak ya-da ad eum lu dimidiu de lu sue palliu. Apolloniu ya-iube ad le sue famule ut illus ya-komprehende lu piskatore ak ya-konduke eum ad lu sue palatiu.

Kiam lu piskatore ya-vide ke illus ya-trahe eum ad lu palatiu, ille ya-opina ke illus ya-konduke eum ad lu morte. Sed kiam ille ya-intra lu palatiu, Apolloniu ya-sede kum lu sue koniunge ak ya-iube ut lu piskatore akkede ya-konduke ad eum. Apolloniu ya-dike ad lu sue koniunge: “Domina regina ak kaste koniunge, ille era lu mie paranymphu. Ille ya-tribue ad me lu auxiliu ak ya-monstra ad me lu via ut jek ya-veni ad te.”

Apolloniu ya-intue lu piskatore ak ya-dike: “O maxime benigne vetule, jek era lu Tyriene Apolloniu, ad ke tu ya-da lu dimidiu de lu tue palliu.”

Apolloniu ya-dona ad eum le duo kente sestertiu de lu auru, le servu ak le ankilla, le veste ak lu argentu sekundum lu sue korde. Ille ya-fake eum lu sokiu usque dum lu piskatore ya-vive.

Helleniku, ke ya-indika ad Apolloniu le omne re kiam lu rege Antioku ya-perseque eum, ak ke nihil vole ya-akkipe ab eum, ya-seque Apolloniu. Kiam Apolloniu ya-prokede, Helleniku ya-offere se ad eum ak ya-dike: “Dominu rege, ya-memora Helleniku, lu tue servu!”

Apolloniu ya-kapta lu manu de Helleniku, ya-erige eum ak ya-akkipe eum per lu oskulu. Ille ya-fake eum lu sokiu ak ya-dona ad eum le multe divitia.

Post ke le hik re akkede ya-perfike, Apolloniu ya-genera lu filiu ex lu sue koniunge ak ya-konstitue eum rege in lu loku de lu sue avu Arkistrate. Apolloniu ipsu ya-vive kum lu sue koniunge per le septuaginta quattuor annu ak ya-tene lu regnu de lu Antiokia, lu Tyru ak lu Kyrene. Ille ya-vive lu quiete ak felike vita kum lu sue koniunge.

Post le annu ke nos ya-dike supra, Apolloniu ak lu sue koniunge ya-mori in lu pake ak lu bone senektute.

Lu libru de Apolloniu ya-fini.